Куды пойдуць служыць прызыўнікі з Баранавіч і як праходзіць асенні прызыў-2014?

Аляксандр Барчанкоў – начальнік аддзела прызыву на вайсковую службу Баранавіцкага АГВК. Фото: Дзмітрый Макарэвіч
Восеньскі прызыў на вайсковую службу пачаўся ў жніўні і працягнецца да канца лістапада. Аб тым, як праходзіць прызыўная кампанія, «ІР» расказаў начальнік аддзела прызыву на вайсковую службу Баранавіцкага АГВК Аляксандр Барчанкоў. 
– Як праходзіць прызыўная кампанія?
– Усё ідзе як мае быць. Сёлета мы плануем папоўніць шэрагі айчыннага войска на 250 чалавек — гэта жыхары Баранавіч і раёна. А адпраўляць хлопцаў служыць пачнем з 17 лістапада, калі ўсе пройдуць камісіі і суразмову з прадстаўнікамі часцей.
– Дзе служаць баранавіцкія прызыўнікі?
– Большасць ірвецца служыць у элітных часцях: памежная служба, сілы спецаперацый, часці МУС. І калі маральныя якасці такіх людзей адпавядаюць іх пажаданням, то мы ідзем насустрач і са свайго боку спрыяем адпраўцы ў гэтыя падраздзяленні.
Што датычыцца геаграфіі, то тут амаль уся краіна — Слонім, Гродна, Мінск, Мар’іна Горка, Брэст. Аднак шмат баранавіцкіх хлопцаў служаць у мясцовых часцях — гарнізон у нас вялікі. Ды і часта бацькі прыходзяць і просяць: маўляў, нашаму б служыць бліжэй да дома, і яму, і нам прасцей будзе. Тут таксама можам пайсці насустрач.
А яшчэ ёсць такая катэгорыя – «куды пашлюць, там і паслужу». 19-гадовы Сяргей на прыёме ў отарыналарынголага падчас праходжання прызыўной камісіі.
– Што палохае прызыўнікоў у службе?
– Менавіта прызыўнікі ніякіх страхаў не агучваюць, больш панікуюць бацькі: А ці добра карміць будуць? А ці няма «дзедаўшчыны»? А ці не заганяюць там сына фізічна? А ці прыжывецца ён у новым калектыве?
Усіх намагаемся супакоіць і тлумачым, што датычыцца той жа «дзедаўшчыны», шмат чаго перавялічана ці засталося на ўзроўні стэрэатыпаў за савецкім часам. Сёння ў нас штогод адбываецца аптымізацыя колькасці ўзброеных сілаў — войска робіцца менш, і сачыць за вайскоўцамі ідэолагам ўсё прасцей. Дысцыпліна пабудавана жалезная. Канечне, могуць узнікаць нейкія канфлікты на асабістай глебе, але гэта нельга назваць рэгулярнай з’яваю.
А каб звалодаць з праблемамі адаптацыі — новым рэжымам і фізічнымі нагрузкамі, хлопцам звычайна не трэба шмат часу.
– Што карыснага для жыцця хлопец можа вынесці з войска?
– Апускаючы нейкія маральныя якасці — тут усё індывідуальна, можна адзначыць атрыманне новых ведаў. Так, мне вядомы выпадак, калі чалавек у войску атрымаў спецыяльнасць пажарнага і цяпер працягвае працаваць ужо ў МНС. Таксама нашае заканадаўства дазваляе з тэрміновай службы пераходзіць на кантрактную праз шэсць месяцаў. Іншымі словамі, служба робіцца працаю — у часць, дахаты, заробак. Аднак, калі такога вайскоўца звольняць, а ён яшчэ не адпрацаваў два гады, то яму прыйдзецца даслужваць свой тэрмін.
Ды і нават калі хлопец не лічыць службу ў войску карыснай для сябе, то гэта ўсё роўна развязвае яму рукі ў плане будавання кар’еры і жыцця – часта прыходзяць такія, у каго ёсць права на адтэрміноўку але яны імкнуцца служыць, абгрунтоўваючы, што «раней пойдзеш — раней прыйдзеш». Бо, калі малады чалавек не адслужыць, могуць узнікнуць праблемы ў працаўладкаванні. Ды і вечна «бегаць» і «касіць» ад арміі мала ў каго атрымліваецца.
– А шмат такіх, хто «косіць»?
– Безумоўна, ёсць людзі, якія не хочуць служыць – хаваюцца ад ваенкамата, не прыходзяць па позвах. За гэта ў Беларусі прадугледжана крымінальная адказнасць і мы перадаем справы такіх людзей у міліцыю. Ужо органы ўнутраных спраў іх шукаюць і адпраўляюць на суд. Звычайна ўхілісты атрымліваюць вялікія штрафы — да 150 базавых велічынь, могуць «зарабіць» і арышт. Аднак пасля першага суда жаданне ўхіляцца ад войска ў хлопцаў знікае. І хоць вядома, што судзімых у войска не бяруць, у «нашых» артыкулах у Крымінальным кодэксе ёсць нюанс: чалавек, арыштаваны за ўхіленне, пасля адбыцця пакарання абавязаны адслужыць у войску.
– А калі хлопец даглядае хворых бацькоў, але адтэрміноўкі ў яго няма? Такіх таксама забіраеце?
– Для такіх людзей, а таксама для студэнтаў-завочнікаў, маладых спецыялістаў і некаторых іншых існуе служба ў рэзерве. Рэзервістаў забіраюць у войска на 30–40 дзён у год на працягу трох гадоў. Штопрызыў у нас прыблізна 20 месцаў для службы ў рэзерве, а жадаючых — як абітурыентаў у «МГИМО»!   Кожную заяву разглядае камісія, і калі сямейнае становішча чалавека сапраўды цяжкае ці за прызыўніка хадайнічаюць з яго прадпрыемства, то такія грамадзяне маюць шанс трапіць у рэзерв.     «Калі б выпала адматаць час назад, я ўсё роўна пайшоў бы служыць»   Баранавіцкі хлопец Віталь Турлай сам пайшоў у войска за некалькі месяцаў да 27-годдзя – узросту, пасля якога на тэрміновую службу ўжо не бяруць.   – Я мог бы, канечне, «адкасіць». Вельмі проста – з’ехаць папрацаваць у Расію на пару месяцаў, напрыклад. Але падумаў, хай адбудзецца тое, што павінна – як Бог дасць. Прыйшоў у ваенкамат падчас восеньскага прызыву, але камісія зацягнулася – даабследванні розныя, аналізы... Праз гэта мае дакументы для службы позна аформілі, калі ўжо неабходную колькасць хлопцаў ваенкамат набраў. Але я вырашыў ужо ісці да канца і падчас веснавога прызыву зноў пачаў праходзіць камісію, хоць некаторыя сябры і адгаворвалі, а да 27-годдзя заставалася 3 месяцы. На гэты раз я паспеў прайсці ўсіх дактароў, і мяне адправілі служыць у чыгуначныя войскі ў Слуцк.
Цяпер магу сказаць, што ні аб чым не шкадую – ні аб кінутай працы, ні аб «страчаным» часе. Бо войска – гэта такое месца, дзе табе даецца магчымасць пераасэнсаваць сваё жыццё, можа быць, нават пачаць яго спачатку. Тут я навучыўся разбірацца ў людзях і зразумеў, колькі ў мяне насамрэч сяброў. І нават калі б выпала адматаць час назад, то я ўсё роўна пайшоў бы служыць.