Міжземнаморская моль жарэ беларускія каштаны

Каштанавыя прысады па вуліцы Жукава ў Баранавічах. Фота -- Алесь Гізун Фото: Алесь Гізун
Каштаны ў Беларусі павольна выміраюць. Ужо некалькі гадоў іх бязлітасна знішчае моль, радзіма якой там, дзе і радзіма каштанаў. Літаральна месяц таму каштаны яшчэ квітнелі, а ўжо ад пачатку лета іх лісце пачало іржавець, высыхаць і скручвацца. Паедзенае каштанавай моллю лісце каштанаў   Як распавёў Intex-press энтамолаг, кандыдат біялагічных навук Дзяніс Лундышаў, гэта хвароба мардуе беларускія каштаны ўжо каля 8 гадоў. Прычына пошасці – моль, якая завецца каштанавым мінёрам. Лісце каштанаў, паточанае каштанавай моллю   Моль ужо патачыла нават маладое лісце каштанаў Ужо ўвесну ўсярэдзіне лістоў заводзяцца вусені, якія харчуюцца зялёнай мякаццю лістоў да самага пераўтварэння ў дарослых інсектаў. У выніку лісце каштанаў заўчасна марнее і не паспявае назапасіць патрэбную колькасць крухмалу ды іншых каштоўных рэчываў, якія пасля пераходзяць у карані і жывяць дрэва. Імунітэт дрэваў штогоду чэзне, таму каштаны вырачаны на павольную смерць.  Лярва каштанавай молі ўнутры маладога ліста   Праблема хваробы каштанаў сёння стаіць востра ва ўсёй Цэнтральнай Еўропе, дзе з пацяпленнем клімату спрэс распаўсюдзілася каштанавая моль. А каля 8 гадоў таму паразіты дасягнулі і межаў Беларусі. Дарэчы, радзіма каштанавай молі, як і каштанаў – Міжземнамор’е.   У натуральным асяродку, па словах Дзяніса Лундышава, колькасць каштанавай молі рэгулюецца адмысловым відам павукоў, якія харчуюцца гэтымі паразітамі. У беларускай прыродзе такога рэгулятара няма.   Па словах Дзяніса Лундышава, гадоў праз 20 каштаны ў Беларусі могуць цалкам знікнуць, як ужо пачынаюць знікаць у суседняй Украіне, дзе высахлыя каштанавыя паркі цалкам высякаюць. Гэтаму спрыяюць і лагодныя зімы апошніх гадоў, якія камфортна перажываюць у каштанавым лісці мільёны новых паразітаў.   Дарэчы, у Заходняй Еўропе вынайшлі спосаб змагання з каштанавай моллю, прыдумаўшы для дрэваў адмысловыя ін’екцыі з атрутнымі хімікатамі. Атрутнае для каштанавай молі рэчыва распаўсюджваецца па ўсім дрэве, і моль у ім не заводзіцца. Інфармацыя пра рэалізацыю праграмы лекавання каштанаў на хворых дрэвах у парку ў польскім Любліне Так у польскім Любліне пазначаюцца каштаны, якім зрабілі ўколы ад каштанавай молі