Маладая і старая вусная гісторыя

У Оршы прайшла прэзентацыя інтэрнэт-праэкту "Беларускі архіў вуснай гісторыі"

На сустрэчу сабраліся пераважна краязнаўцы і аматары гісторыі. Пачалася прэзентацыя з дэманстрацыі відэа-роліку пра экспедыцыі навукоўцаў якія збіраюць "вусную гісторыю" нашай краіны.

Што ж такое вусная гісторыя растлумачыў доктар гістарычных навук Алесь Смалянчук. З аднаго боку, вусная гісторыя - самая старая гістарычная дысцыпліна, бо першыя гісторыкі, кшталту Герадота, збіралі расповеды, якія потым афармлялі ў працы актыальныя да гэтае пары. Але з іншага боку, як асобная дысцыпліна гістарычнай навукі вусная гісторыя атрымала прызнанне даволі нядаўна. Таму гэтая дысцыпліна з'яўляецца і самай старой і адной з самых маладых. Чаму ж так? Бо памяць чалавека схільная праз шмат год нешта забываць, а нешта пераасэнсоўваць. У выніку ўспаміны заўсёды суб'ектыўныя. Праўда, і афіцыйныя дакуманты часта з'яўляюцца суб'ектыўнымі. Напрыклад, спадар Смалянчук прывёў факт, што ў сваіх справаздачах ды іншых допісах начальству чыноўнікі Расійскай імперыі ,якія працавалі на Беларусі часта займаліся прыпіскамі і не аднаразова прагназавалі новае паўстанне кшталту паўстання Каліноўскага ў 80-я гады 19 стагоддзя, калі падставаў для такога паўстання ўжо не было.

Ідэя "Беларускага архіва вуснай гісторыі" была падгледжана за мяжой, дзе практыка збірання расповедаў у сведкаў падзей набыла масавы характар. Так, у Польшы такіх запісаў сёння сотні тысяч. Для параўнання, у Беларусі сабрана на сёняшні дзень, каля 500. Таму навукоўцы і прыехалі ў Оршу, каб заклікаць людзей таксама збіраць успаміны сведкаў пра падзеі. Любы чалавек можа падаць сваю заяўку на рэгістрацыю на сайце "архіва" і пры атрыманні дазволу паўнавартасна карыстацца ўжо сабраным матэр'ялам і дадаваць свой.