Баранавіцкая Рада Таварыства беларускай мовы запрашае да ўдзелу ў віктарыне

Праваслаўны чыгунны крыж, усталяваны ў 1913 годзе на месцы гібелі расійскіх салдат пад Мілавідамі ў 1863 годзе. Віктарына прысвечана 175-годдзю са дня народзінаў Кастуся Каліноўскага і 150-годдзю са дня Мілавідская бітвы паміж паўстанцамі і царскім войскам.
Са дня народзінаў Кастуся Каліноўскага – правадыра паўстання 1983 года за незалежнасць Беларусі 2 лютага споўнілася 175 гадоў. А 22 мая спаўняецца 150 год са дня Мілавідскай бітвы, на месцы якой ўсталяваны тры мемарыяльных помніка, два з якіх сёння атрымалі статус гісторыка-культурнай каштоўнасці.                                 Каб праверыць свае веды па гісторыі паўстання 1863 года ці атрымаць новыя, прапануем прыняць удзел у віктарыне, прысвечанай гэтым слаўным і гераічным падзям нашай гісторыі.   У кожным пытанні толькі адзін з прапанаваных адказаў з’яўляецца дакладным.   Правільны адказ, на Вашу думку, можна падкрэсліць ці напісаць, напрыклад, 1б, 2г і г.д.   Прапануем адказаць на наступныя пытанні:  
Паўстанне 1863 года ўвайшло ў гісторыю пад назвай:
а) студзеньскае б) лютаўскае в) сакавіцкае г) красавіцкае   2. Грунтоўны навуковы аналіз падзеяў паўстання 1863 года і поглядаў Кастуся Каліноўскага ў беларускай гістарыяграфіі ўпершыню дадзены ў артыкулах і манаграфіі: а) Мітрафана Доўнар-Запольскага б) Яўхіма Карскага в) Усевалада Ігнатоўскага г) Уладзіміра Перцава   3. У кнізе генерала Васіля Ратча паведамляецца, што поспех паўстання 1863 года Кастусь Каліноўскі ў вырашальнай ступені звязваў з актыўным удзелам у ім: а) рабочых б) сялян в) чыноўнікаў дзяржаўнага апарата г) шляхты   4. Якой плыні не было ў паўстанні 1863-1864 гадоў: а) белых б) чырвоных в) памяркоўных г) нігілістаў   5. Карціну “Каліноўскі сярод паўстанцаў 1863 года” напісаў мастак: а) Язэп Драздовіч б) Карусь Каганец в) Казімір Малевіч г) Пётра Сергіевіч   6. Часовы ўрад Літвы і Беларусі на чале з Кастусём Каліноўскім 27 лютага 1863 года быў адхілены ад кіраўніцтва паўстаннем і замест яго ўтвораны Аддзел кіраўніцтва правінцыямі Літвы. Узначаліў яго прадстаўнік “белых”: а) Франц Савіч б) Эдмунд Вярыга в) Баляслаў Длускі г) Якуб Гейштар   7. Галоўнай задачай “белых”, якія далучыліся да паўстання 1863 года і захапілі кіраўніцтва, з’яўлялася недапушчэнне перарастання яго ў якую рэвалюцыю: а) пралетарскую б) сялянскую в) буржуазна-дэмакратычную г) сацыялістычную   8. Усяго на сучаснай тэрыторыі Беларусі з лютага па жнівень 1863 года зафіксавана 46 баёў і баявых сутычак паўстанцаў з царскімі войскамі. Найбольшая іх колькасць адбылася на тэрыторыі якой губерніі: а) Гродзенскай б) Мінскай в) Віцебскай г) Магілёўскай   9. Адносны поспех на пачатку паўстання 1863 года спадарожнічаў выступленню атрада Людвіка Звяждоўскага, прызначанага ваенным начальнікам Магілёўскага ваяводства. З дапамогай каго яму ў ноч на 24 красавіка 1863 года ўдалося захапіць павятовы горад Горкі: а) разначыннай інтэлігенцыі б) дзяржаўных служачых в) студэнтаў г) мясцовых вайскоўцаў   10. Самая вялікая бітва падчас паўстання адбылася 22 мая (3 чэрвеня) 1863 года ў Баранавіцкім раёне каля вёскі: а) Мікулічы б) Мілавіды в) Мацяёвіцы г) Мілаград   11. У Мілавідскай бітве ўдзельнічала з боку паўстанцаў: а) 80 чалавек б) 800 чалавек в) 8 000 чалавек д) 80 000 чалавек   12. Кіраваў паўстанцамі і Мілавідскай бітвай 1863 года палкоўнік у адстаўцы: а) Валер Урублеўскі б) Якуб Гейштар в) Аляксанд Лянкевіч г) Якуб Ясінскі   13. У лютым-сакавіку 1863 года у лясах Гродзенскай губерніі (у Лідскім павеце) ваяваў атрад Людвіка Нарбута, сына вядомага археолага і гісторыка Тэадора Нарбута. У атрадзе Людвіка Нарбута ваяваў адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры: а) Ян Чачот б) Ян Баршчэўскі в) Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч г) Францішак Багушэвіч   14. “Марыська чарнаброва, галубка мая…” – гэтыя словы Кастусь Каліноўскі прысвяціў сваёй памочніцы і нявесце: а) Марыі Ямант б) Марылі Верашчака в) Магдалене Радзівіл г) Марыі Віцебскай   15. Паўстанцы на тыдзень паралізавалі чугуначны рух. 30 красавіка 1863 года быў уведзены кантроль пашпартаў і відаў на жыхарства на якой чыгунцы: а) Пецярбург-Варшава б) Масква-Брэст в) Рыга-Арлоўская г) Пецярбург-Адэса   16. “Самаўладны Мураўёў-вешальнік назначыў за кожнага дастаўленага паўстанца напачатку 5 рублёў, а затым 3 рублі і ўрэшце знізіў плату да сумы ў 2 польскіх злоты. Таму спярша кінуліся на такі лёгкі шлях даходу і хапання па дарогах, нават па хатах, усякага, хто здаваўся падазроным, хоць на гэтае падозранне не было ніякіх падстаў…”. Аб гэтых фактах пісаў у сваіх успамінах “З крывавых дзён”: а) Янка Купала б) Янка Запруднік в) Янка Лучына г) Янка Збажына   17. Трагедыю “Кастусь Каліноўскі: смерць і неўміручасць” напісаў: а) Уладзімір Караткевіч б) Васіль Быкаў в) Уладзімір Арлоў г) Іван Шамякін   18. Гэта жанчына была выслана на 17 гадоў у Салікамск за патрыятычныя спевы ў каталіцкай катэдры, за нашэнне жалобы па расстраляных, за дапамогу этапаваным у Сібір. Яна – дачка першага класіка беларускай літаратуры XIX ст.: а) Эмілія Плятэр б) Каміла Марцынкевіч в) Алаіза Пашкевіч г) Соф’я Кавалеўская   19. Каму з кіраўнікоў паўстання 1863 года ў Свіслачы (Гродзенская вобласць) ўсталяваны помнік у 1989 годзе: а) Аляксандру Лянкевічу б) Валеру Ўрублеўскаму в) Рамуальду Траўгуту г) Людвіку Звяждоўскаму   20. Які беларускі паэт напісаў паэму “Песня пра сухар” і называе ў ёй Кастуся Каліноўскага “атаманам мужыцкай праўды”: а) Генадзь Бураўкін б) Рыгор Барадулін в) Аркадзь Куляшоў г) Валянцін Таўлай   21. У якім маёнтку Баранавіцкай зямлі працавала кузня па рамонту зброі для паўстанцаў 1863 года: а) Туганавічы б) Завоссе в) Развадова г) Ястрамбель   22. “Не народ для ўрада, а ўрад для народа” – гэтыя словы належаць: а) Адаму Міцкевічу б) Кастусю Каліноўскаму в) Якубу Коласу г) Ігнату Грынявіцкаму   23. У першым нумары газеты “Гоман” за 1916 год ёсць артыкул, прысвечаны Кастусю Каліноўскаму “Памяці Справядлівага”. Аўтар гэтага артыкула: а) Вацлаў Іваноўскі б) Зміцер Жылуновіч в) Антон Луцкевіч г) Вацлаў Ластоўскі   24. Адзін з сучасных беларускіх гісторыкаў на падставе архіўных матэрыялаў сцвярджае, што паўстанне 1863 года – гэта першая рэйкавая вайна ў Беларусі. Паўстанцы Кастуся Каліноўскага рабілі дыверсіі на чыгунцы: замянялі рэльсы драўлянымі і фарбавалі іх у шэры колер. Аўтар гэтай думкі кандыдат гістарычных навук: а) Анатоль Тарас б) Андрэй Кіштымаў в) Уладзімір Арлоў г) Міхась Біч   25. У якім творы Уладзімір Караткевіч пісаў, што паўстанцы мелі стары ўмоўны знак – кулак левай рукі трымаць ля сэрца. І на пытанне “Каго любіш?” адказвалі “Люблю Беларусь!”: а) Зямля пад белымі крыламі б) Чорны замак Альшанскі в) Каласы пад сярпом тваім г) Хрыстос прызямліўся ў Гародні   Актыўных удзельнікаў віктарыны чакаюць каштоўныя прызы і ўзнагароды. Адказы просім дасылаць да 10 чэрвеня 2013 года на электронную пошту: [email protected] ці па адрасу: 225409, г. Баранавічы, вул. Камсамольская, 28, кв.65 «віктарына».    Віктар Сырыца, старшыня Баранавіцкай Рады Таварыства беларускай мовы        Віктар Сырыца, старшыня Баранавіцкай Рады Таварыства беларускай мовы