Замест персідскага ўзору

Замест персідскага ўзору
Бангладэшцы на надворку свайго інтэрната. Бангладэш – адна з бяднейшых краін у Азіі. Сярэдні заробак ткача ў краіне складае прыблізна 100 долараў. Умовы на бацькаўшчыне прымушаюць людзей шукаць працу за мяжой. І вось авангард з васьмі  чалавек прыбыў і ў Баранавічы. Карэспандэнт «IP» пацікавіўся ў працаўнікоў з далёкага замежжа аб першых уражаннях.
Будынак, у які пасялілі “імпартных” ткачоў, ледзь нагадвае нешта жылое – былы дзіцячы садок, згублены ў шэрагах хрушчовак. Вароты шчыльна прычынены, але замок адкрыты. Пры ўваходзе ў імправізаваны інтэрнат на другім паверсе чуецца незразумелая мова. Хоць госця і не чакалі, незнаёмцу вельмі рады. Да размовы імкнуцца ўсе, але англійскую мову ведае толькі адзін, астатнія размаўляюць на бенгальскай. Суразмоўцу клічуць Хасан. Ён ужо скончыў на радзіме ўніверсітэт і пакінуў там жонку. На бацькаўшчыне выконваў такую ж працу, што і тут – нічога новага. Кажа, што сюды прыехаў толькі каб зарабіць грошай – кантракт падпісаны на 2 гады, абяцалі каля 400 долараў.   Аламгігр мые галаву пасля працоўнай змены.
На пытанні, як яму ў Беларусі, Хасан адказвае:
– Тут усё такое аднолькавае ў вас. Калі мы па тэлефоне паміж сабой размаўляем і пытаемся, дзе хто зараз знаходзіцца, то адказаць дакладна пакуль што цяжка – усе будынкі падобны адзін да аднаго. І нізкія яшчэ. А так, усё окей.
Окей, окей – некалькі разоў паўтарае Хасан, як бы запэўніваючы, што тут ім усё падабаецца. І нават не вельмі вялікі пакой, у якім жывуць усе разам, цалкам задавальняе:
– Тут добра. Мыцца кожны дзень можна: душ, туалет – усё ёсць. І не холадна.
На ўсе пытанні, якія датычацца грошай, уцямнага адказу не прагучала:
– Мы тут толькі са снежня, грошай пакуль што не атрымлівалі. Таму параўноўваць заробкі яшчэ рана, але дома я зарабляў вельмі добра, – кажа Хасан. – Значна вышэй, чым у сярэднім па краіне.

Наконт адносін з супрацоўнікамі са смуткам адказвае:

– Ніякіх стасункаў з калегамі па працы пакуль няма і наўрад ці хутка будуць. Англійскую мову ведаюць дрэнна. Паразмаўляць, абмеркаваць нешта няма з кім. Мы вельмі шчаслівыя, што цяпер да нас хоць нехта зайшоў!  

На пытанне, у чым ён бачыць розніцу паміж беларусамі і бангладэшцамі, Хасан абураецца:
– Водка! Вельмі многа п’юць!
Потым падкрэслівае, што яны – мусульмане і не разумеюць такога баўлення часу. Хаця цікавым сваё жыццё не называе:
– Пакуль што сядзімо тут, вольнага часу на гулянкі няма – мы сюды працаваць прыехалі. Бывае, выходзім куды-небудзь, але недалёка. Хіба што прайсціся да тэлефоннага вузла і патэлефанаваць дадому. Толькі таксама нячаста – вельмі дарагая сувязь. Падключыліся да мабільнага аператара – у мяне смартфон, таму час ад часу выходжу ў інтэрнэт – скайп, мэйл праверыць.

Адпускаць свайго госця бангладэшцы не жадаюць – упрошваюць застацца на абед. Стравамі частуюць нацыянальнымі, толькі што з мясцовых інгрыдыентаў. На стале рыс, традыцыйны бангладэшскі суп і жараная рыба. Хлеба замежныя ткачы не ядуць. Хасан увогуле змешвае рыс з супам, не падзяляючы стравы на першыя і другія, а замест гарбаты перавагу аддае звычайнай вадзе.  

– Першы час было вельмі цяжка есці тое, што ўжываеце вы. Некаторыя мае сябры нават яшчэ не прыстасаваліся да мясцовай кухні, – скардзіцца Хасан. – Калі ёсць вольны час, то мы гатуем сабе самі, пераважна морапрадукты. Кошты здолею параўноўваць толькі тады, калі атрымаю першыя грошы. Пакуль што я не быў у вашых крамах, бо тую ежу, што мы замаўляем, нам набывае кампанія, а ў працоўныя дні мы харчуемся ў сталовай.
Пасля абеду замежныя суразмоўцы доўга і шчыра дзякуюць за наведванне. А тым часам вахцёр распавядае аб сваіх суседзях:

– Нічога такія хлопцы, не буяняць, не п’юць. Усе з імі добра, – і мнагазначна дадае. – Пакуль…

Што датычыцца адносінаў саміх беларусаў да сваіх новых калег, дык яно ў большасці абыякавае.

– Ну прыехалі ды прыехалі. Усё роўна сюды ніхто не ідзе – моладзі гэта не патрэбна. А яны працуюць нармальна, за станкамі. Па-іхняму я ўсё роўна не разумею. Калі што трэба сказаць, дык я таму, што англійскай валодае, кажу нешта – ён усім даносіць, – кажа адзін з працоўных.

А пакуль першыя замежныя ткачы прыстасоўваюцца да новых умоў, на фабрыцы ў хуткім часе чакаюць яшчэ 20 працоўных з Бангладэш.
Дарэчы.
  Бангладэш –  усходняя суседка Індыі з насельніцтвам у 163 мільёны чалавек. Прыблізныя памеры краіны – як Беларусь без Магілёўскай і Берасцейскай абласцей, а 3/4 часткі вытворчасці прыходзіцца на ткацкую – буйныя міжнародныя фірмы карыстаюцца таннасцю працоўнай сілы. Апошнім часам краіну скалынаюць масавыя беспарадкі, арганізаваныя апазіцыйнымі партыямі, сярод якіх ёсць і радыкальныя ісламісты. Адно з апошніх патрабаванняў – увесці адказнасць за багахульства.