Вялейскаму вадасховішчу пагражае вялікая колькасць маторных лодак

Эколагі занепакоеныя станам Вялейскага вадасховішча. Прэтэнзіі - да рыбакоў, якія на лодках выкарыстоўваюць рухавікі ўнутранага згарання. З-за іх у ваду трапляюць бензін і масла. А вада з Вялейска-Менскай сістэмы забяспечвае сталіцу...
Але колькі ляшчоў на кручок Валянціна трапілася. І гэта ўсё - на сёння рыбалка скончаная. Калі а 6-й раніцы тут было яшчэ ціха, рыба толькі плёскалася, то праз некалькі гадзін загулі рухавікі лодак і вадаём ператварыўся ў ажыўленую трасу.
Рыбак рыбака не толькі бачыць, але і чуе здалёк. «Лешчатнікам» і «паплавочнікам» - так называюць рыбакоў з берага - застаецца толькі пагражаць ўслед маторках. Але гэта ўсё роўна, што лавіць на пусты кручок. Вось і збіраюцца яны па хатах. Затое матарыстаў на вадаёме - хоць адбаўляй.
У свае рэйды экалагічныя інспектары, выратавальнікі, рыбнадзор і міліцыя выбіраюцца рэгулярна. Але ў апошнія месяцы на вялейскай вадзе яны праводзяць ледзь не больш часу, чым на сушы. Проста парушальнікаў стала больш. Асабліва тых, хто прыязджае на лодках з рухавікамі ўнутранага згарання.
Вялейскае вадасховішча - самы буйны штучны вадаём у краіне, які прыцягвае вялікую колькасць рыбакоў. Па статыстыцы, штодня сюды прыязджаюць тысячы рыбакоў. Большасць ловяць з берага або з невялікіх астраўкоў. Ёсць і тыя, хто садзіцца за вёслы, ставяць ветразь або выкарыстоўваюць электрычную цягу моторок. Усё гэта не забаронена. А вось рухавікі ўнутранага згарання - пад забаронай. Мясцовыя эколагі б'юць трывогу: на іх думку, пагроза ёсць не толькі вадаёма, але і здароўю людзей.
За мінулы год у сталіцу перапампавалі 115,000,000 кубаметраў. Адна чвэрць - з маркіроўкай «тэхнічная» - сыходзіць на сталічныя прадпрыемствы, астатняя вада - пітная. Яна паступае ў кватэры Фрунзенскага, Маскоўскага і часткова Кастрычніцкага раёнаў. За год 700,000 мінчан выпіваюць амаль палову вадаёма. І адчуванні ад таго, што перад апрацоўкай ў вадзе знаходзіўся бензін або алей, не самыя прыемныя. Аднак Менскі водаканал запэўнівае, што вада абсалютна бяспечная.
Анатоль Чарнаморац, першы намеснік дырэктара прадпрыемства «Мінскводаканал»: «Для пачатку яе абеззаражваюць вадкім хлорам. Затым ўводзіцца каагулянтам - рэагент, які вызваляе ваду ад фітапланктону. Далей вада праходзіць праз фільтры. Затым наступае азонаванне - другаснае абеззаражанне хлорам».
Дарэчы, спецыялісты сталічнага водаканала хоць сёння гатовы падключыць асобныя мікрараёны да артэзіянскіх крыніц. Рэзервы ёсць, грошай на энерганосьбіты - не. Рыбак Алег з яскравым прозвішчам Рыбалка вялейскую ваду не п'е - жыве ў Чыжоўцы, якая засілкоўваецца як раз з падземных крыніц. Аб забароне нічога не чуў. На першы раз, на шчасце, абыйшлося без штрафу - абмежаваліся папярэджаннем.
Затое ў суседа па хвалі - прадпрымальніка Валерыя - цэлы букет парушэнняў. У мужчыны няма дакументаў на лодку, выратавальнай камізэлькі, ляжыць на беразе і бензінавы рухавік. Аб забароне рыбак не чуў.
Аляксандр Альшэўскі, начальнік інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Вялейскага раёна: "Ёсць рашэнне райвыканкама 2010 года, якое забараняе выкарыстанне лодак на бензінавых рухавіках, паколькі вадаём забяспечвае гаспадарча-пітной вадой Менск».
Ўзаемаадносіны рыбакоў з інспектарамі традыцыйна носяць афіцыйна-насцярожанае адценне. Бакі ветлівыя, але ў момант паклёўкі здараецца ўсякае. Па словах інспектараў, самы дзейсны спосаб - штраф, які сёння вар'іруецца ад Br400 тысяч да 2 млн.
Дарэчы, вадасховішча - не адзінае месца ў краіне, дзе рухавікі ўнутранага згарання пад забаронай. Не атрымаецца паганяць на 13 вадаёмах Віцебскай вобласці і ў Нацыянальным парку «Браслаўскія азёры». У Менскай вобласці абмежаванні закранулі не толькі вадаёмы, але і рэк, у Гродзенскай чырвонае святло запалілі перад усімі маторках. Затое ў паўднёвай Беларусі падымаць хвалю можна абсалютна на ўсім - забароны няма.
Але сказаць, што рыбакі не ведаюць пра забарону - значыць схітраваць. З сакавіка на форуме Беларускага рыбалоўнай інтэрнэт-клуба на ўсю моц ідзе палеміка сярод тых, хто «за» і «супраць» выкарыстання рухавікоў унутранага згарання. І віртуальны рэферэндум, дарэчы, пераможца не выявіў. Галасы падзяліліся прыкладна пароўну. Так ці інакш, пакуль з бензінам на вадаём нельга. Як мінімум да 2020 года. Да гэтага часу Менск павінен поўнасцю забяспечыцца артэзіянскай вадой.
Анатоль Занкавіч
АНТ