Яблыкі на любы густ і кашалёк прапаноўваюць сёння магілёўскія рынкі

Яблыкі на любы густ і кашалёк прапаноўваюць сёння магілёўскія рынкі. Прадукцыя прамысловых садоў сельскагаспадарчых прадпрыемстваў пакладзена ў сучасныя сховішчы.

Такой разнастайнасці яблыкаў, як сёлетняй восенню — розных колераў, формаў і смаку, — даўно не было. Можна нават разгубіцца. Але і выбраць — прыдзірліва і па ўласным гусце. Гандаль даўно адышоў ад састарэлага савецкага стэрэатыпу "проста яблык, бярыце што ёсць" і цяпер прапануе канкрэтныя гатункі: бананавыя, сунічныя, грушавыя, "лоба", "антэй" і гэтак далей.

Са сваіх падсобных гаспадарак плады прадаюць вёдрамі і кучкамі, але сярэдні кошт — Br5 тыс. за кілаграм. Драбнейшыя можна набыць за Br3 тыс., самыя буйныя і прыгожыя — за Br8 тыс.

На цэнтральным рынку ў Магілёве ёсць ужо і імпартны тавар, з Малдовы, але каштуюць прывазныя яблыкі прыкладна Br10 тыс. Народ, праўда, відавочна больш цікавіцца айчыннай прадукцыяй, а прадаўцы на настойлівыя пытанні аб краіне паходжання яблыкаў нібыта крыўдзяцца: "У нас беларускія!".

Ад рыначнай разнастайнасці відавочна адстаюць крамы. Кошт беларускіх яблыкаў у гандлі ў цэнтры Магілёва — каля Br10 тыс. за кілаграм. Знайшліся і таннейшыя — каля Br8 тыс., але выгляд у іх быў не самы прэзентабельны. Асабліва ў параўнанні з галандскімі яблыкамі, якія ўражваюць сваімі памерамі і нагадваюць цацачныя. Кошт такой прыгажосці — Br20 тыс.

У фірменнай краме акцыянернага таварыства "Александрыйскае" Шклоўскага раёна прадаецца свая прадукцыя — добрыя яблыкі па Br8,5 тыс. за кілаграм. Яны, дарэчы, былі тут у свабодным продажы ўсю мінулую зіму: не самыя танныя, па словах спажыўцоў, але сапраўды якасны тавар. Ды і спецыялісты ў вырошчванні і захоўванні садавіны раяць людзям набываць сваё: усё натуральнае, мінімум хімікатаў.

Вялікі ўраджай яблыкаў — гэта добра. Але вельмі важна яго захаваць і выкарыстаць разумна.

«Агульны ўраджай па ўсіх катэгорыях гаспадарак у Магілёўскай вобласці сёлета склаў 90 тыс.т», — кажа намеснік старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама Дзмітрый Ігнаценка.

З гэтай агульнай колькасці больш за 14 тыс.т яблыкаў сабралі ў сельскагаспадарчых арганізацыях і фермерскіх гаспадарках. Тут размова ідзе пра новыя сады, сучасныя тэхналогіі вырошчвання і перспектыўныя гатункі.

«Ураджай з садоў, якія пасаджаны ў адпаведнасці з дзяржаўнай праграмай, будзе з кожным годам павялічвацца, — гаворыць Дзмітрый Ігнаценка. — Сады паступова ўваходзяць у сілу і будуць даваць добрую прадукцыю. Сёлета мы атрымалі ўжо на тысячу тон больш, чым мелі летась. А да 2015 года павінны атрымліваць з прамысловых садоў 52 тыс.т прадукцыі».

Усе сабраныя яблыкі, падкрэсліваюць у камітэце па сельскай гаспадарцы, захоўваюцца ў спецыяльных сучасных сховішчах. Асеннія і зімовыя гатункі закладваюцца на халодны сезон і будуць трапляць да спажыўцоў у свой час.

Тысяча тон — гэта стабілізацыйны фонд, з якога вітамінную прадукцыю будуць атрымліваць у тым ліку сацыяльныя і дзіцячыя бюджэтныя ўстановы. Сёння з магілёўскага ўраджаю ў гандлёвыя сеткі паступаюць яблыкі на рэалізацыю: аптовая цана складае толькі Br3,5 тыс. за кілаграм. Ідзе актыўны гандаль яблыкамі і на восеньскіх кірмашах.

Часіны, калі савецкія ІТРаўцы і студэнты перабіралі яблычныя кучы і адкідвалі гніллё, сыходзяць у мінулае. Новыя сховішчы — гэта вялізныя халадзільныя камеры, дзе створаны асаблівы мікраклімат. У іх павінен захавацца ўвесь вырашчаны ўраджай без страт, каб атрымаць за яго добрыя грошы ў сезон вітаміннага дэфіцыту.

«Мы маем сучасныя сховішчы для захоўвання ўраджаю яблык, — запэўніў Дзмітрый Ігнаценка. — У Магілёўскай вобласці ў сельскагаспадарчых арганізацыях узведзены 11 сховішчаў, якія дазваляюць умясціць амаль 10 тыс.т прадукцыі. Плюс замежнае прадпрыемства "Арніка", якое паспяхова займаецца вытворчасцю яблыкаў і мае свае сховішчы на 11 тыс.т. Усё гэта дазваляе нам захаваць прадукцыю, якая прызначана на зімняе спажыванне, у поўным аб'ёме».

Аднак з павелічэннем ураджаю ад прамысловых садоў неабходна павялічыць і колькасць сховішчаў. Іх будуюць, робіцца рэканструкцыя старых.

«Мы сёлета робім рэканструкцыю сховішчаў на 3,8 тыс.т у 5 сельгаспрапрыемствах, — працягвае Дзмітрый Ігнаценка. — Гэта "Радзіма" і "Новая Друць" Бялыніцкага раёна, "Вучгас БСХА" Горацкага раёна, "Лапічы" Асіповіцкага раёна і "Рассвет" Кіраўскага раёна».

Усё гэта буйныя і вядомыя гаспадаркі, дзе збіраюцца развіваць яшчэ і пладаводства. «Праблем з захаваннем яблыкаў у нас не будзе», — запэўніваюць у камітэце па сельскай гаспадарцы.

Між тым, рэзервы ў гэтай справе ёсць. Прэм'ер-міністр Міхаіл Мясніковіч на апошняй нарадзе Савета Міністраў крытыкаваў працу па нарыхтоўцы яблыкаў у краіне, звярнуўшы ўвагу на неабходнасць дадатковых захадаў па захоўванні ўсёй садавіны і гародніны, і ў прыватнасці, яблыкаў. Кіраўнік урада падкрэсліў, што трэба ў поўнай меры задзейнічаць усе сховішчы, актывізаваць іх будаўніцтва.

У насельніцтва Магілёўскай вобласці сёлета саспела ў садах, паводле падлікаў, больш за 70 тыс.т яблыкаў. Людзі забяспечвалі імі сваякоў у горадзе, перараблялі ўраджай на варэнне і ціснулі на сокі, прадавалі. "Толькі каб не было страт" — такі дэвіз беларускага селяніна.

Спажывецкая кааперацыя актыўна набывала ўраджай і сёлета дацягнула амаль што да рэкорднай адзнакі.

«Нарыхтавана 24,5 тыс.т яблыкаў, — паведаміў начальнік упраўлення па нарыхтоўках Магілёўскага аблспажыўсаюза Аляксандр Уткін. — І гэта пры тым, што самыя ўсходнія раёны вобласці сёлета не мелі вялікага ўраджаю».

Яблыкі летніх і ранніх восеньскіх гатункаў сабраныя ад насельніцтва і ў сельгаспрадпрыемствах, адпраўлены на перапрацоўку. Агульная лічба — 36 тыс.т. Яны ідуць на выраб пладовага віна, сокаў і пюрэ з садавіны, джэмаў. Аднак самымі буйнымі спажыўцамі такіх яблыкаў з'яўляюцца вінныя заводы.

Спажывецкая кааперацыя, дарэчы, працягвае прымаць яблыкі ад насельніцтва. Аднак ужо не апад, а якасныя і непашкоджаныя плады, знятыя з галін дрэва.

«Кошт — Br3-4 тыс. за кілаграм, у залежнасці ад гатунку і выгляду, — кажа Аляксандр Уткін. — Гэта ўжо не на перапрацоўку, а на продаж. Людзі здаюць, хоць, зразумела, цяпер аб'ёмы невялікія».

«Яблыкі сёння не гніюць, — запэўніў і Дзмітрый Ігнаценка. — Усё, што магло сапсавацца, даўно прададзена на рынках альбо з гэтага зрабілі сокі і віно. Прадукцыя з новых садоў нармальна захоўваецца. Таварыства "Александрыйскае" нават здае ў арэнду плошчы ў сваіх сховішчах, каб аблспажыўсаюз мог захоўваць сабраную прадукцыю. І пытанняў на гэты конт да нас не паступала».

“Звязда”