Праца чалавека трымае і ўзбагачае

– Авечак трымаю, свінні ёсць, куры... – пералічвае хатнюю жыўнасць Міхаіл Юльянавіч. – А яшчэ пчолкі ўвагі патрабуюць. Затое час хутчэй праходзіць, ды і слухаць, дзе што баліць, няма калі...

Нягледзячы на свой паважаны ўзрост, гаспадар звычайнай вясковай сядзібы на лавачцы сядзець не любіць. Трэба і дроў насекчы (іх у яго яшчэ пасля зімы некалькі сціртаў засталося. – Заўв. аўтара), і надворак абкасіць. А за хлявом у пяці вуллях гудуць працавітыя пчолкі – вылятаюць, вяртаюцца, стараюцца не ўпусціць такую шчодрую пару. Ім дапамога гаспадара таксама патрэбна.

– А яшчэ бацька сёлета шэсцьдзесят сотак бульбай засадзіў, – кажа сын Сяргей. – Вядома, без нашай дапамогі не абышлося, але і ў самога ахвота да работы не прападае. Як кажуць: што аднаму цяжка, тое гуртам лёгка...

Работа ў добрага гаспадара заўсёды знойдзецца. А яе ён не стараніўся ніколі.

– Трыццаць шэсць гадоў на трактары адпрацаваў, – расказвае Міхаіл Юльянавіч. – Яшчэ пры старшыні Ласоцкім пачынаў, а на пенсію выходзіў ужо пры Хільмановічы – ён тады калгасам “Шлях Леніна” кіраваў... І калёсныя, і гусенічныя трактары асвойваў. Бывала, з раніцы да цямна на полі... А калі выйшла што са строю, сам рукі і абіваеш – ліквідуеш няспраўнасць. На цяперашнюю магутную тэхніку гляну – зайздрошчу. У наш час такую б – то, здаецца, перагараў бы ўсё на свеце. Адных плугоў, мо, з дзесяць начэплена. А некалі двума аралі... Кабіны цяпер прасторныя, з кандыцыянерамі. А раней як: пот і пыл з ілба рукавом змахнеш і далей паехаў...

Як напамін аб напружаных калгасных буднях – узнагароды, атрыманыя Міхаілам Юльянавічам. Вось медаль “За працоўную доблесць”, медаль Выстаўкі дасягненняў народнай гаспадаркі, знакі ўдарніка пяцігодкі і пераможцы сацспаборніцтва... Адным словам, чалавек працаваў добра, і яго ўшаноўвалі па тым часе дастойна.

Успамінаючы свае маладыя гады, Юльянавіч згадвае і сяброў-таварышаў, з якімі шчыраваў на калгаснай ніве, і якія ўжо пайшлі з жыцця.

– Міша і Павел Штамплеўскія, Валодзя Грынцэвіч... – пералічвае ён. – І з братам Антонам мы доўгі час разам працавалі.

Тагачасная працоўная загартоўка адчуваецца ў чалавеку і сёння. І сякеру, і касу былы трактарыст трымае ў руках моцна. Напрыклад, у мінулым годзе меў у гаспадарцы васемнаццаць авечак, сам іх кормам на зіму і забяспечваў. Яшчэ раней і дзве каровы ў хляве стаялі.

– Пастарэла вёска, – уздыхае мужчына. – Некалі каля сямідзесяці галоў па вуліцы на пашу ішлі, а цяпер – адна рагуля на ўсю вёску.

І ўсё ж Міхаіл Юльянавіч аптымізму не губляе. Пенсіі на пражытак хапае. Дзеці, якіх яны з жонкай Яўгеніяй Аляксандраўнай вырасцілі спагадлівымі і працавітымі, а таксама ўнукі не забываюць, даглядаюць. Сын Сяргей з сям’ёй жыве ў Ражанцы, працуе на масласырзаводзе вадзіцелем. З жонкай Лідай таксама ўвішныя да работы – гаспадарку трымаюць і траіх сыноў да працы прывучылі. Дачка Ірына жыве ў Гродне, яна – медсястра.

Параіўшыся, родныя вырашылі майскай суботай сабрацца ў бацькоўскай хаце – накрыць святочны стол, запрасіць сваякоў, адзначыць 80-гадовы юбілей Міхаіла Юльянавіча. І, напэўна, за шчырай бяседай скажуць, што праца нікога не ганьбіць і не крыўдзіць. Праца чалавека трымае і ўзбагачае.
Таццяна ПАЛУБЯТКА.
Фота аўтара.