Отправлял на фронт составы

Віктар Мацеевіч Красоўскі

Жыхару гарпасёлка Варапаева Віктару Мацвеевічу Красоўскаму і цяпер часта сняцца падзеі ваеннага часу. Напрыклад, як яго, трынаццацігадовага хлапчука, бацька адправіў па каня. Прыйшоў на поле — а конь паранены (беднай жывёліне дасталася падчас перастрэлкі партызан з немцамі). З жалю ледзь не страціў прытомнасць.

Або фашысты зганяюць людзей з Варапаева і навакольных вёсак у мясцовы касцёл, а потым праз аднаго выбіраюць для адпраўкі ў Германію на прымусовыя работы. Яму па жэрабю выпала застацца дома.

А хіба можна забыць той жах, калі ад рук ворага гарэла родная вёска Кейзікі? Агонь знішчыў палову хат, да жылля Красоўскіх, на шчасце, не дайшоў.

Невыносна балюча было выпраўляць на фронт бацьку. Як старэйшы сярод сваіх братоў і сясцёр Віктар застаўся за гаспадара. Красоўскія мелі нямала сваёй зямлі, апрацоўваць яе было нялёгка. Але рупілі­ся, каб было што паставіць на стол і што апрануць. Шкада было маці, таму стараўся ёй ва ўсім дапамагаць. А калі прапанавалі работу на чыгунцы — з радасцю зга­дзіўся.

— Рамантавалі пашкоджаную падчас баявых дзеянняў дарогу, — расказваў Віктар Мацвеевіч. — Аглядалі вагоны, рамантавалі, мянялі буксы, рэсоры, змазвалі колы. Цягнікі тады працавалі на дрывах, таму нарыхтоўваць іх трэба было вельмі шмат. Нам, маладзенькім, было цяжка, але разумелі, што чыгуначны транспарт быў асноўным сродкам сувязі тыла з фронтам, таму і не лічыліся з часам, не шкадавалі сваіх сіл. Рабілі ўсё для таго, каб не было затрымкі з праходжаннем цягнікоў, якія везлі на фронт тэхніку. Тым самым чыгуначнікі ўносілі пасільны ўклад у набліжэнне перамогі.

Тэрміновую службу В. М. Красоўскі на працягу чатырох гадоў праходзіў у танкавых войсках у Эстоніі, быў механікам-ва­дзіцелем. Адслужыўшы, вярнуўся на ра­дзіму і зноў уладкаваўся на чыгунку. Яна стала сэнсам не толькі яго жыцця, але і жыцця сына.

За работу на чыгунцы ў ваенны час В. М. Красоўскі, згодна з Законам Рэспублікі Беларусь “Аб ветэранах”, прыраўнаваны да ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. Сёлета Віктару Мацвеевічу споўніцца 85 гадоў. Нягледзячы на ўзрост, ён рухавы, не губляе аптымізму. З лёгкасцю садзіцца на веласіпед і едзе па сваіх справах, у паліклініку. Стараецца не паддавацца хваробам, не можа сядзець склаўшы рукі і пастаянна знаходзіць сабе занятак. Удзячны лёсу, што вось ужо 58 гадоў побач з ім жонка Ірына Баляславаўна, таксама нястомная працаўніца, мудрая, добрая жанчына.

Тэкст і фота Анны АНІШКЕВІЧ.