Баявы певень

Сумна было абодвум старым жыць у вёсцы. Дзеці раз`ехаліся яшчэ ў маладосці, рэдка прыязджалі, часцей улетку, калі асабліва працы на агародзе ўжо не было. Ды і старыя пакуль спраўляліся самі. Яны аддалі адзін аднаму і цяпло, і ласку, а зараз дажывалі свой век і стараліся не паддавацца сумоце.

Дзед Аляксей быў статным і з выгляду малажавым чалавекам, любіў пажартаваць, любіў жыццё і ўсіх, хто яго акружаў. А баба Люба была спакойная цiхая жанчына. Асалоду жыцця яна знаходзіла на сваім агародзе, дзе цяжка было знайсці хоць намёк на пустазелле.
Вакол хаты ў бабы Любы заўсёды быў разбіты кветнік, які яна з любоўю даглядала і песціла, збірала насенне, каб на наступны год зноў засеяць лапец зямлі вакол хаты. І гэтак доўжылася з гадоў яе маладосці. Дзед да гэтага занятку адносіўся абыякава і часцяком мог незнарок і патаптацца па бабінай асалодзе, і тут падымаўся такі вэрхал, что дзед ледзь не подбегам стараўся знікнуць куды далей ад бабскага ляманту.

Малюнак: Вера Шут

Дзед жа ўсю сваю прыхільнасць ад­даваў не рас­лінам, а жывой істоце – пеўню, якога звалі Пеця. Гэты правадыр курынага племя быў даволі храбрым і баявым. Пяць яго курак нічога з ім не баяліся і смела пераляталі праз шчыкетнік у суседскі агарод. І, не дай Бог, хто паспрабуе выгнаць яго адтуль – ён адразу ўзлятаў, ляпатаў крыламі і пачынаў дзяўбацца, так што чужому да яго лепш не падыходзіць.

Пасля такога ляманту дзед падыходзіў да Пеці, гладзіў яго і ў паўголаса падхвальваў. Нездарма певень любіў дзеда і толькі яго слухаўся, а бабу Любу дэманстратыўна не заўважаў. Калі ж улетку прыязджалі ўнукі, то і да іх Пеця праяўляў сваю птушыную агрэсіўнасць. «Да ветру» яны маглі схадзіць толькі тады, калі дзед трымаў пеўня на руках.

З усяго гэтага дзед Аляксей толькі пасміхаўся: як жа, яго любімы певень толькі яго і слухаўся, толькі яго і любіў. А ўнукі толькі дзядулю просяць, а не бабулю, патрымаць пеўня, каб свабодна прайсціся па двары. Дзед з гонарам зачыняў брамку ля хлява, і толькі пасля гэтага ўсе з ўдзячнасцю да дзеда маглі спакойна выходзіць на двор.

Акрамя птушкі ў гаспадарцы быў яшчэ і парсюк, які аднойчы захварэў. Дзед выклікаў ветэрынара, а, калі той прыйшоў, ён забыў праз перажыванне за захварэўшага парсюка пра Пецю. Ветэрынар з сумкай у руках накіраваўся да хляўчука, як тут ззаду на яго заляцеў певень і пачаў дзяўбаць у галаву. Але лекар не разгубіўся, схапіў птушку за ногі і з размаху шпурнуў таго на высачэзную яблыню.

Парсюку зрабілі ўкол, і, як прынята ў такіх выпадках у вёсцы, гэтую справу крышку замачылі. І хоць дзед горкай асабліва не захапляўся, пра Пецю ён успомніў праз некалькі гадзін. Той увесь гэты час сядзеў высока на галіне і як бы апруцянеў. На кліч дзеда не адзываўся, прыйшлося браць драбіны і лезці на яблыню, хоць для старога чалавека гэтая задача даволі складаная. Тым не менш дзед з цяжкасцю дакарабкаўся да свайго любімчыка, пяшчотна пагладзіў яго і асцярожна зняў з дрэва. Яшчэ цяжэй было спускацца долу, бо адна рука была занятая лепшым сябрам, якому стары мармытаў нешта супакойваючае.

Ступіўшы трывала на зямлю, цяжка дыхаючы і трымаючыся болей за Пецю, чым за драбіны, дзед успомніў, што з маленства баяўся вышыні, і сам сабе здзівіўся сваёй смеласці. Ад перажытага дрыжэлі ногі, але яны данеслі пеўня да куратніка.

На наступны дзень дзед Аляксей адчуваў сябе кепска і ў куратнік пайшла баба Люба, дзе знайшла Пецю нежывым. Храбры певень спалохаўся вышыні. Дзед доўга яшчэ пакутаваў за смерць свайго любімага пярнатага. Другога не завёў.

Людмiла Аляксеева, Сярагi, Слуцкі раён