Арханёл Міхаіл – абаронца Вяляцічаў

Абрад пераносу Міхайлаўскай свячы ўрачыста адбыўся 21 лістапада ў аграгарадку Вяляцічы Барысаўскага раёна. Абраз арханёла Міхаіла перайшоў ад сям’і Андрэевых да сям’і Ходасаў. У новых гаспадароў ён будзе гасцяваць да наступнай восені.

Пераносіць абраз у Вяляцічах пачалі з першай паловы 20 стагоддзя, калі ў паселішчы была разбураная царква, а жыхары выратавалі абразы, разабраўшы іх па хатах. У той няпросты час усталявання савецкай улады было схавана некалькі абразоў, але пераносіць сталі толькі абраз Міхала-арханёла. Падчас ІІ Сусветнай вайны абрад быў перапынены і зноў адрадзіўся ў мірны час. На сённяшні дзень абраз арханёла Міхаіла ў аграгарадку Вяляцічы перадаецца паміж 7 сем’ямі вуліцы Цэнтральная. Прыняць у сябе абраз лічыцца вялікім гонарам, гаспадыні загадзя дамаўляюцца, хто прыме яго ў наступным годзе.

«Мы сапраўды былі як пад абаронаю святога Міхала», – кажа гаспадыня Ганна Яўгеньеўна Андрэева, сям’я якой была захавальніцай абраза ў мінулым годзе.

Часткай унікальнага барысаўскага абраду з’яўляецца малебен, ён праходзіць у мясцовай царкве і ў доме гаспадароў, а таксама святочнае застолле. Напрыканцы застолля вяляціцкія гаспадыні абавязкова падаюць тры старажытныя абрадавыя стравы: юшку, крупеню і кашу. Стравы перадаюцца па колу і, госці абавязкова спрабуюць ад кожнай.

«Пасля кашы няма пашы», – кажуць пры канцы застолля госці і бацюшка Іаан і, ўстаюць весці абрад далей. Гаспадар пераносіць абраз, гаспадыня свячу, віно і хлеб, бацюшка – крыж, а госці нясуць запаленыя свечы. Абраз урачыста пераходзіць да наступнай сям’і. Ля брамы хаты, дзе абраз правядзе наступны год, ужо чакаюць. Сустрэча адных гаспадароў і другіх адбываецца тут — ля брамы, месца сімвалічнага для многіх святочных народных абрадаў. Здароўя, дабрабыту і ладу зычаць гаспадары адзін аднаму і віншуюць усіх са святам Свячы і Арханёла Міхаіла.

З 2016 года абрад пераносу Міхайлаўскай свячы ў Вяляцічах ўнесены ў Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў нашай краіны. Для вывучэння стану абраду, штогод на свята завітваюць работнікі Цэнтра традыцыйнай культуры. У гэтым годзе абрад фіксаваў малодшы навуковы супрацоўнік ЦТК – Сідаровіч А.Р.