Святыя Дзяды, завём вас!

У Беларусі, як і у многіх іншых краінах, існуе дзень, калі па павер’ях памерлыя вяртаюцца ў свет жывых. Гэта свята называецца Дзяды. У беларусаў восеньскія Дзяды – свята сямейнае, хатняе. У гэты дзень паміналі ўсіх продкаў незалежна ад іх месца пахавання. Перад Дзядамі чыста прыбіраліся, мыліся ў лазні, дзе пакідалі вядро чыстай вады і новы венік для душ продкаў. Жанчыны рыхтавалі розныя стравы. Гаспадар дома запальваў свечку, чытаў малітву і запрашаў усіх продкаў на вячэру.

Дзядоў запрашалі вершам:

Святыя дзяды, завём вас,

Хадзіце да нас!

Ёсць тут усё, што Бог даў,

Чым толькі хата багата.

Просім вас: “ Ляціце да нас!"

Перад вячэрай у доме адкрываліся ўсе дзверы, каб продкі маглі заходзіць і садзіцца за стол. Перад тым як прыступіць да стравы, частку адкладвалі на спецыяльную талерку для духаў. Колькасць страў на стале магла быць розная, але абавязкова няцотнай і не менш пяці: абавязковымі былі куцця, бліны, клёцкі, яечня, мяса, поліўкі – рыбная і мясная, сушаныя яблыкі і грушы, аўсяны кісель і інш. Падчас застолля была спакойная атмасфера павагі: абменьваліся толькі скупымі словамі і фразамі, памерлых успаміналі добрым словам. Рыпанне фортачкі, звон шкляной рамы, рэзкі шум апошняга лісця на дрэвах за акном ўспрымаліся як прысутнасць нябачных продкаў. Пасля заканчэння застолля, усе павінны былі ўстаць з-за стала, а гаспадар дома прамаўляў наступныя словы: “Святыя дзяды! Елі і пілі, ідзіце да сябе!”

Так, з 31 кастрычніка 2018 года ў Цэнтры традыцыйнай культуры пачаўся шэраг тэматычных экскурсій і майстар-класаў, прысвечаных менавіта гэтаму святу, якое адзначаецца цэлы тыдзень. Дзеля таго, каб перадаць веды і традыцыі святкавання Дзядоў дзецям і падлеткам, назапашаныя гульні, на імправізаванай кухні з печчу можна пабачыць тыя стравы, якія былі абавязковымі на Дзяды (куцця, аладкі, селядзец, каліна і інш.) Прысутныя могуць не толькі паслухаць, але і самі непасрэдна прыняць удзел у падрыхтоўцы да свята, як гэта зрабілі вучні 2 і 1 класаў з прышкольнага аздараўленчага лагера “Гарадок сяброў” СШ№9 г.Барысава.