21 лістапада - дзень АРХАНГЕЛА МІХАІЛА

21 лістапада - вялікае праваслаўнае свята, вясёлае і светлае – Сабор Архістраціга Міхаіла і іншых Нябесных Сіл бясплотных – анёлаў, створаных Богам перш чалавека і звычайна недаступных зямному зроку. Гэтае свята – галоўнае з усіх святаў у гонар святых анёлаў. У прастамоўі яно называецца Міхайлавым днём і вельмі шануецца вернікамі-людзьмі. Сабор - злучэнне, сукупнасць усіх святых анёлаў на чале з Архістрацігам Міхаілам, якія сукупна і аднагалосна славяць Святую Тройцу, аднадушна служаць Богу. У народзе верылі, калі грыміць гром, то архангел Міхаіл змагаецца з чарцямі – куды б яны ні схаваліся, яго страла іх усюды знойдзе. Кажуць, што пасля «Міхайлы» няма свят да Каляд.

Штогод у аграгарадку Вяляцічы, на вуліцы Цэнтральная, праводзіцца абрад пераносу “Міхайлаўскай свячы”. Жыхары лічаць архангела Міхаіла сваім “вулічным” ахоўнікам, бо ікона перадаецца толькі па гэтай вуліцы. Сёння і нам (дырэктару Цэнтра традыцыйнай культуры Янкоўскай А.В. і малодшаму навуковаму супрацоўніку Сініцыну М.Г.) пашчасціла пабываць у абедзьвух гаспадынь, якія з радасцю нас прынялі. Абрад пераносу лічыцца вельмі патаемным і толькі “для сваіх” – не кожная гаспадыня пусціць на парог чужака.

Сёлета “свяча” перайшла ад Вайтовіч Валянціны Адамаўны да Андрэевай Ганны Яўгенаўны. Валянціна Адамаўна вельмі перажывала, што так хутка і непрыкметна надыйшоў той час, калі “свячу” ўжо трэба будзе перадаць наступнай гаспадыні. Сідзячы за сталом, узгадвала пра тое, як яна прасіла ў архангела Міхаіла дапамогі па гаспадарцы і, як заўжды знаходзілася рашэнне на любое пытанне. Казала: “Што ні папрасі – абавязкова здзейсніцца…”

Дзень пачаўся з царкоўнай службы. Потым уся працэсія накіравалася ў хату, гаспадыня якой аддавала ікону. Па традыцыі яна зладзіла стол, на якім абавязкова прысутнічалі тры стравы: юшка, крупеня і каша. Перад тым, як сесьці за трапезу, айцец Іаан правёў малебен.

Пасля застолля працэсія з іконай, свячой і крыжом накіравалася ў хату Ганны Яўгенеўны, дзе ікона будзе захоўвацца ўвесь наступны год. Жанчына, якая беражліва несла паднос, увесь час сачыла, каб свечка не патухла. Новая гаспадыня сустрэла працэсію, абменяняліся жменямі жыта і хлебам з гаспадыняй Валянцінай Адамаўнай, прыгубілі віна, пацалаваліся і пажадалі адна адной моцнага здароўя, шчасця і дабрабыту. Абрад пераносу завяршыўся малебнам і застоллем ў хаце новага захавальніка святога абраза.