Велікодныя прысмакі

Адным з самых галоўных хрысціянскіх святаў на Беларусі з'яўляецца Пасха (ці Вялікдзень). Гэтае свята звязана з вялікай колькасцю самых розных абрадаў і традыцый, многія з якіх выконваюцца і цяпер. На Вялікдзень прынята печ кулічы, рабіць паску і фарбаваць яйкі – гэта абавязковыя атрыбуты свята. Падрыхтоўка да Вялікадня заўсёды пачыналася загадзя. Наогул, увесь тыдзень перад Вялікаднем называюць Вербным. У гэты Вербны тыдзень былі напружаныя асабліва жанчыны. Трэба было нарыхтаваць вельмі шмат ежы, так як заканчваўся Пост. Пятніца лічылася спрыяльным днём для выпечкі велікодных кулічоў.

Велікодны куліч – аналаг царкоўнага хлеба, аднак яго прынята было рыхтаваць дома. І тут цікава адзначыць, што ў славян з кулічом звязаны не толькі хрысціянскія абрады. Адгалоскі паганства нагадваюць пра сябе, калі разгледзець, як абыходзіліся славяне з велікодным хлебам. Яго не толькі асвячалі ў царкве, але і раскладвалі кавалачкі ў поле, заклікаючы ўраджай. На кавалачках куліча гадалі, а па тым – які атрымаўся куліч у гаспадыні, вызначалі, наколькі ўдалым мог быць наступны год. Напрыклад, калі парэпалася скарынка – лічыліся, што гэта дрэнны знак, а пышны, вялікі і роўны куліч сімвалізаваў дабрабыт у будучыні.

Па форме традыцыйны велікодны куліч нагадвае царкву з купалам. Нездарма на скарынку прынята адлюстроўваць крыж. Гэта асаблівая выпечка – часам складана растлумачыць, чаму дражджавы хлеб, прыгатаваны на Вялікдзень, можа доўга захоўвацца, пры гэтым не сохне і не пакрываецца цвіллю.

Так, 14 красавіка 2017г., дырэктар Янкоўская А.В., малодшы навуковы супрацоўнік Сініцын М.Г. і метадыст Сарачынская Н.В. Цэнтра традыцыйнай культуры ў рамках Тыдня традыцыйнага мастацтва “Вялікдзень на Барысаўшчыне” сумесна з метадыстам па ДПМ Кокшынай А.М. ДУК “Раённы цэнтр народнай творчасці” арганізавалі экспедыцыйнае даследванне вырабу велікодных кулічоў у рускай печы на вёсцы Новае Янчына Барысаўскага раёна, Мінскай вобласці. Гаспадыні Анікеева Р.П. і Данілава Т.В. паказалі дакладнае прыгатаванне велікоднага куліча ў рускай печы. У час вырабу яны паведамілі аб тым, як раней гатаваліся кулічы.

Велікодныя кулічы выпякаюць і ў наш час, але не ў рускай печы, як раней, таму вельмі цікава было назіраць за працэсам прыгатавання гэтага цудоўнага вырабу.