Ашмянскі фермер за свае грошы адбудоўвае сядзібу пісьменніка Антонія Эдварда Адынца

Ашмянскі фермер Іван Кунюта за свае грошы адбудоўвае сядзібу пісьменніка і перакладчыка Антонія Эдварда Адынца, адраджае паўзабытыя імёны сваіх землякоў і робіць усё, каб захаваць ад разбурэння будынак былога манастыра ў Барунах.

– Толькі што вярнуўся з Ашмянаў, з райвыканкама, – паведаміў ён мне. – Здаецца, справа скранулася з месца, хутка дакументы будуць аформлены, і былы кляштарны будынак можна будзе набыць на аўкцыёне.

Гэтага моманту фермер з вёскі Біюцішкі Ашмянскага раёна Іван Кунюта чакаў больш за год. А да таго часу не мог абыякава глядзець на тое, як разбураецца ўнікальны помнік гісторыі – будынак былога кляштара ў Барунах. Менавіта тут загучаў стагоддзе таму славуты раманс на словы Багдановіча “Зорка Венера” – верш паклаў на музыку Сымон Рак-Міхайлоўскі, калі ў 20-х гадах мінулага стагоддзя ўзначальваў беларускую нацыянальную настаўніцкую семінарыю.
Праваўстаноўчыя дакументы на будынак каштавалі нетанна, таму працэс яго падрыхтоўкі да аўкцыёну зацягнуўся. Пытаюся, для чаго фермеру гэты будынак, як плануе выкарыстоўваць яго. Адказ Івана Іванавіча здзіўляе. Аказваецца, не для сваіх патрэб плануе купіць старажытны будынак фермер з Біюцішак, а каб зберагчы для нашчадкаў.
– Чатырыста восемдзесят мільёнаў рублёў – такой плануецца першапачатковы кошт на аўкцыёне парэшткаў кляштарнага будынка – для мяне непад’емная сума. Ды і каб аднавіць будынак, патрэбны не мільёны, а мільярды рублёў. Таму разлічваю на падтрымку сяброў-аднадумцаў.
У аднаўленні будынка, магчыма, паўдзельнічае каталіцкая абшчына мясцовага касцёла. Сёстры-манахіні, якія займаюцца з цяжкавыхоўнымі падлеткамі, могуць абсталяваць тут пакоі для заняткаў. Ёсць задумка вярнуць у гістарычны будынак пакой для рэгістрацыі шлюбаў, які быў тут гадоў з 30 таму.
– Можна абсталяваць у будынку гасцініцу, выставачную залу, музейны пакой альбо кавярню, – марыць фермер з Біюцішак. І разлічвае на ўдзел у аднаўленні будынка бізнесменаў, з якімі ўжо вёў перамовы.
У сваёй фермерскай гаспадарцы Іван Кунюта разводзіць свіней і авечак, вырошчвае гародніну і збожжа, удваіх з жонкай Галінай Антонаўнай прымаюць гасцей у аграсядзібе “Садок”.

Гароднінасховішча фермер яшчэ не дабудаваў, таму гародніну захоўвае зімой у склепах, якія арандуе ў вяскоўцаў у Біюцішках. Затое не шкадуе сродкаў на сваё захапленне, дарэчы, вельмі дарагое і затратнае. У невялікай вёсачцы Гейстуны побач з Біюцішкамі аднаўляе сядзібу паэта і перакладчыка Антонія Эдварда Адынца.
Антоній Эдвард Адынец нарадзіўся ў 1804 годзе ў Гейстунах, вучыўся ў базыльянскай школе ў Барунах, потым вывучаў права ў Віленскім універсітэце. У 1825 годзе выдаў 2 тамы сваіх вершаў, быў рэдактарам газеты “Віленскі веснік”. Падарожнічаў разам з Адамам Міцкевічам і на яго ж раўняўся ў сваёй творчасці. Акрамя вершаў, пісаў гістарычныя драмы, перакладаў на польскую мову творы Пушкіна, Байрана, Вальтэра Скота. Станіслаў Манюшка некалькі вершаў Адынца паклаў на музыку.
Па архівах, па расказах мясцовых жыхароў Іван Кунюта ўжо ўстанавіў, дзе знаходзілася сядзіба Адынцоў, які мела выгляд. На месцы сядзібы фермер аднавіў саджалку. Зараз збірае сродкі, каб пабудаваць наноў на старым месцы сядзібны дом – ён быў драўляным, і ад яго нічога не захавалася.
У планах Івана Кунюты вярнуць нашчадкам імя яшчэ аднаго ўраджэнца Біюцішак, які, як сведчаць усе яго біяграфіі, тут і пахаваны. Андрэй Волан нарадзіўся ў 1530 годзе ў Біюцішках. У сусветную гісторыю ён увайшоў як філосаф, палітычны дзеяч, пісьменнік і правазнаўца.
Наталія ВАЛЫНЕЦ