У Залессі на Кобрыншчыне прайшоў канцэрт «Вераснёвым днём у рэўню»

Вялікую цікавасць у залесцаў выклікаў баннер.
«За што нашай вёсцы такая слава?»

На мясцовай гаворцы «рэвень» – гэта роў.  У Залессі ён мае выгляд лагчынкі ў атачэнні ўзгоркаў.  Узвышша атулена старымі высачэзнымі бярозамі. Месца прыгожае і зацішнае, самой прыродай як бы створанае  для  эстэтычных  перажыванняў.  Калі вёска была багатая на дзятву і моладзь,  рэвень быў любімым месцам іх гульняў – і зімой, і ўлетку.  

Тым не менш, калі  залесцы пачулі, што канцэрт будзе праходзіць у рэўню, то  вельмі здзівіліся.  Няўжо не найшлося  больш прыдатнага месца? Ля крамы, напрыклад. Ці каля аўтобуснага прыпынку.  А калі ж у назначаны дзень убачылі канцэртную залу пад шатамі бяроз, то прызналі: арганізатары мелі рацыю, лепшага куточка проста немагчыма знайсці!  І мала хто  ведаў, якімі намаганнямі ён быў прыведзены ў парадак. Прыйшлося выкошваць высокую траву, высякаць кусты.   Дзякуй старшыні Тэвельскага  сельсавета Іне Кузняцовай. У  перадапошні дзень яна прыслала спецтранспарт, якім было сабрана і вывезена дзве машыны смецця.  

25 верасня ў  нізінцы зґявіліся лаўкі з лагатыпам «Вёска, якая не павінна знікнуць».  А сярод  бяроз на ўзгорку – вялікі транспарант ці,  гаворачы сучаснай мовай, баннер. Залесцы надзвычай расчуліліся, калі ў фотакалажы, сабраным з мясцовых людзей, пазналі сваіх родных, суседзяў.  Самым каларытным быў здымак кабет з сярпамі і снапамі.

А першай гадзіне дня па вёсцы пайшлі госці-артысты, апранутыя ў нацыянальныя строі. Яны спявалі,   танцавалі, запрашалі ўсіх, каго сустракалі, на канцэрт. Па просьбе грамады ўзначаліць шэсце згадзіўся жыхар Берасця Аляксандр Быцко. У Залессі прайшло яго дзяцінства, і да гэтай пары там знаходзіцца часцінка яго сэрца. Менавіта дзякуючы прапанове Аляксандра, Залессе ўвайшло  ў праект «Вёска, якая не павінна знікнуць»,  распрацаваны грамадскім абґяднаннем «Тур».  Мала таго,  Аляксандр прадаставіў у распараджэнне арганізатараў  дом сваіх бабулі і дзядулі.

«Мацівска хата», як яе тут называюць,  стала штаб-кватэрай праекта,  у залежнасці ад патрэбы пераўтвараючыся ў майстэрню,  касцюмерную,  гатэль…  Тут праводзіўся майстар-клас – дзеці Рынкаўскай школы навучаліся традыцыйным рамёствам, тут жылі члены беларуска-польскай фальклорнай экспедыцыі.  І вось – новая падзея.

Шэсце (арганізатары праекта называюць яго па прыкладу падляшскіх беларусаў карагодам) прайшло праз усю вёску.  Вядома ж, тут жывуць людзі нямоглыя, што далей за ганак выйсці не могуць. Але і  іх агарнула сваім крылом свята. Адна бабулька, што пакутуе на невылечны пералом,  прызналася, што ёй пашчасціла – артысты  двойчы прайшлі паўз яе плота.

«Няўжо ў Тэўлі не пойдзеце? – не верылі залесцы. – Толькі для нас?! За што ж нашай вёсцы такая слава?»  

Здзіўленне людзей можна было зразумець. За ўсю гісторыю вёскі такая падзея адбывалася ў першы раз.   

Самыя кемлівыя тым часам  загадзя займалі месцы ў «глядзельнай зале». Здавалася б,  лавак для невялічкай вёскі, дзе жыве 88 жыхароў, хопіць з гакам. Якое ж было дзіва, калі ўбачылі – не хапіла!   Бо ішлі  людзі нават з суседніх вёсак, ды не адны – з дзецьмі і ўнукамі, што папрыязджалі з гарадоў. Прыйшлося выносіць  з бліжэйшых хат услоны. А многія гледачы проста паселі ў траву – дзякуй Богу,  дзень быў сухі, зямля яшчэ не аддала сваё цяпло.

Вядучая этнаграфічнага канцэрта Ларыса Быцко сказала кранальныя словы пра маленькія вёсачкі,  якія апынуліся на ўскрайку магістральнага развіцця. А кожная з іх – нібыта маленькая планета, са сваёй жыццёвай гісторыяй, побытам, традыцыямі.   

«Ды ў нас дажыночкі, наварымо зацірочкі…» –  старажытнай жніўнай песняй пачалі канцэрт бліжэйшыя суседзі залесцаў –  фальклорны гурт з вёскі Тэўлі. Узорны дзіцячы ансамбль «Дараносіца»  з вёскі Хмелева Жабінкаўскага раёна расказаў пра сябе вершамі, прычым, што цікава, – на мясцовай гаворцы. Апошнія радкі гучалі пад апладысменты і смех публікі:  

…І зробым кошыка за вэчур,
Кручком узорув наплетэм,
І так мы рады нашэй встрэчі,
Баяна, знаетэ,  порвэм!

Калі дзеці танцавалі, адна з глядачак, жыхарка вёскі Дзевяткі,  не змагла стрымаць эмоцый:  

– Вось гэта сапраўдныя танцы, ёсць на што паглядзець! Не якія там «джыгі-джыгі» ў тэлевізары! І песні колішнія – якія ж яны прыгожыя!

З вялікай зацікаўленасцю адрэагавала публіка на гасцей з-за мяжы – беларускі фальклорны ансамбль «Жэмэрва» са Студзіводаў – прадмесця Бельска-Падляшскага.

– І правільна, што прыехалі! Малайцы! Прыязджайце да нас яшчэ! – чулася з розных бакоў.

Дарэчы, з юнакамі і дзяўчатамі рушыў у вандроўку кіраўнік Музея малой Бацькаўшчыны ў Студзіводах Дарафей Фіёнік. Ён  нічым сябе не выяўляў, знаходзячыся сярод публікі. А між іншым, зусім нядаўна яго дзейнасць была ўшанавана дзяржаўнай узнагародай Польшчы – знакам «Сярэбраны крыж заслугі».

Шмат ажыўлення ўнесла выступленне сясцёр Лукґяновіч з Драгічынскага раёна.  Пасля выканання апошняй песні пра «гарну гаспадыню», якая абскубла варону на пярыну, спявачкі пайшлі частаваць публіку хрушчамі  ўласнага гатавання.   

Тэатр гумару, гульні і песні «Хмелеўскія валацугі» падцвердзіў сваю рэпутацыю майстроў размоўнага жанру. Гумарыстычныя расповеды Наталлі Дырман застаўлялі гледачоў хапацца за бакі.  Завяршыў канцэрт народны фальклорны калектыў «Ліцвінянка» з вёскі Батча.

Канцэрт ускалыхнуў людзей, падараваў ім надзею на тое, што за гэтым крокам будзе наступны і што праз год на бабіна лета рэвень зноў напоўніцца галасамі. Дарэчы, кіраўнік тэвельскага калектыва Алена Марчук,  уручаючы арганізатарам праекта каравай,  прапанавала ладзіць у гэтым месцы лакальны фальклорны фестываль. Развітальным акордам свята стала песня «Хмэлю зэлэненькі», якую спяваў хор з усіх калектываў і публіка.

«Ой! Ужо і не памятаем, калі такая радасць была! – чыстасардэчна прызнаваліся  гледачы журналісту. – Ведаеце,  такое ажыўленне ў душы, што не выказаць».

Некаторыя з прысутных нават падумалі,  што пачала дзейнічаць нейкая новая  праграма па падтрымцы малых вёсак.  Ім цяжка ўявіць, што за ўсім гэтым стаіць толькі жменька аднадумцаў з грамадскага абґяднання  «Тур», у якое ўваходзяць аматары мастацтва рэгіёна «Белавежская пушча» і Брэстчыны. І сваю ідэю энтузіястам цяжка было б рэалізаваць, каб не дапамога з боку нямецкага фонда «Памяць, адказнасць і будучыня». Сумесна з міжнародным грамадскім абґяднаннем «Узаемаразуменне» ён выступіў партнёрам берасцейскай ініцыятывы ў рамках праграмы «Месца сустрэчы – дыялог».