Рецепты булок и счастья в жизни

За плячамі ў гэтых людзей — нялёгкае жыццё. Слухаю іх, і нават дрыжыкі прабягаюць па скуры. Чаго толькі не давялося перажыць боркаўскім вяскоўцам! Але, нягледзячы на ўсе жыццёвыя цяжкасці і горкія страты, яны засталіся добрымі, гасціннымі, чалавечнымі. Аднак аб усім па парадку.

Антаніна

Фёдараўна

У вёсцы ніхто яе не называе Антанінаю ці нават Тоняю. З самага маленства ўсе клічуць Танькаю. Чаму так — жанчына і сама не ведае. А да імя свайго другога прывыкла. Пра першае, сапраўднае, успамінае толькі тады, калі справа датычыцца якіхсьці дакументаў.

Яна ў дзесяць гадоў засталася сіратою. Маці пайшла з жыцця, пакінуўшы шасцёра дзяцей. Самай меншай дзяўчынцы было на той час усяго чатыры месяцы. Паміраючы, прасіла бацьку, каб не жаніўся.

— Возьмеш каго — дзяцей разгоніш, — Антаніна памятае тыя словы нябожчыцы-мамы. — Не будзе мачыха чужых гадаваць…

І бацька не ажаніўся. Гадаваў дзяцей адзін. Хаця сам вярнуўся з вайны без рукі…

— У нас было дзве каровы, — успамінае Антаніна Фёдараўна. — Дык бацька адной правай рукой умудраўся адзін накасіць для іх сена!

Старэйшыя дзеці, як маглі, дапамагалі бацьку. Антаніна даіла кароў. Рабіць гэта навучылася, калі яшчэ была жывая маці… А самае галоўнае, што рабіла дзяўчынка, — яна пякла хлеб. На ўсю сям’ю. З дзесяці гадоў. Сама.

І з тае даўняе пары да гэтага часу замясіць цеста і напячы любую колькасць булак для Антаніны Фёдараўны — не праблема. Бывала раней, аднавяскоўцы, калі спраўлялі дзецям вяселлі, прасілі яе спячы каравай. Пякла. Упрыгожвала. І булкі, і караваі заўжды ўдаваліся на славу!

У школу хадзіла, скончыла сем класаў. А калі споўнілася 14 гадоў, пайшла ўладкоўвацца даяркаю ў калгас.

— Грошы патрэбны былі, — кажа жанчына. — Таму і пайшла працаваць. Бывала, па 15 кароў уручную даіла. Усяляк даводзілася. Але галоўнае, што сям’я ў нас дружная была. Адзін аднаго падтрымлівалі. І бацьку вельмі любілі. Ён жа толькі дзеля нас і жыў. З сіл выбіваўся, а дзяцей гадаваў. І вяселлі нам справіў таксама…

Уладзімір

Мікалаевіч

Ён таксама рана застаўся без маці. Асірацеў у 13 гадоў… Бацька ажаніўся другі раз, у сям’і з’явіліся малыя дзеці. Усіх дзяцей, дарэчы, таксама было шасцёра. Старэйшыя, як маглі, дапамагалі бацькам. Усю сялянскую работу ведалі змалку.

Старэйшы брат Уладзіміра, Аляксей, дык і да гэтае пары вядомы на Ганцаўшчыне майстар на ўсе рукі. Усё жыццё рабіў для сябе і для людзей дзежкі, бочачкі, іншыя рэчы. І Уладзімір не адставаў. Усё жыццё яго  ведалі ў Борках як добрага гаспадара.

Праўда, быў некалі час, калі і не думаў, што вернецца ў родную вёску. Пайшоў служыць ды думаў на службе і застацца. Аднак абставіны склаліся інакш. Бацька паклікаў на дапамогу — патрэбна было дах на хаце перакрыць. Хлопец прыехаў, бацьку дапамог, а потым пахадзіў на танцы і… сустрэў сваю будучую жонку.

Разам паўвека

Сёлета Купрыянікі адзначаць залатое вяселле.

— Мне было 18, Вало-дзя — на 14 гадоў старэйшы, — расказвае Антаніна Фёдараўна. — Вяселле нам спраўлялі на Тройцу. Сукенка ў мяне была звычайная, а вэлюм — з цюлю. І вяночак быў. Яго рабіла сваімі рукамі з каляровай паперы. Ведаеце, у рулонах такая прадавалася, з яе яшчэ на караваі кветкі рабілі. Гулялі два дні. Гасцей частавалі, усё, як мае быць. А перавозілі мяне да Валодзі на возе, на кані. Шафу пагрузілі, тады гэта лічылася асноўным пасагам, і мяне на гэты ж воз…

І пайшло год за годам жыццё. Жонка ўладкавалася ў Ганцавічы на дрэваапрацоўчы завод, муж працаваў трактарыстам у калгасе. Адно за другім пайшлі дзеці: Жанна, Мікалай, Таіса, Марына і Света. Пяцёра.

— Добра мы з мужам жывём, не сварымся, — кажа Антаніна Фёдараўна. — Ён ніколі не піў, дзяцей глядзеў. Ён і зараз іх усіх шкадуе. Так, адзін аднаму дапамагаючы, мы і жылі. Хоць і было часам цяжкавата, але нічога.

Усе пяцёра дзяцей Купрыянікаў зараз жывуць у Мінску. Яны падарылі бацькам дванаццаць унукаў. І нават праўнучак ужо ёсць, чатырохгадовы Арцёмка.

Дзеці пра бацькоў не забываюць, часта наведваюць іх. І не толькі ў святы. А Антаніна Фёдараўна дык і сама часцяком да іх ездзіць. Калі ўнукі былі малыя, дапамагала глядзець іх.

— Дзеці ў нас малайцы, — з гонарам кажа шматдзетная маці. — Ніхто з іх не п’е, усе добра жывуць. Дочкі ўсе бухгалтарамі працуюць, сын будаўнік. І зяці ў нас добрыя, і сваты. Усе. Дзякуй Богу, шчасціць на добрых людзей…

Дзеці клічуць бацькоў жыць да сябе, у Мінск.  Маці дык і не супраць, а вось бацька — ні ў якую. Прывык да роднае хаты, не хоча яе пакідаць.

— А мне ўсюды добра, — усміхаецца Антаніна Фёдараўна. — Я нідзе не сумую. Да дзяцей паеду, шкарпэтак унукам панавязваю. То вышываю, то прасую што. Занятак сабе знайду ўсюды.

На Вялікдзень

Як ужо казалі раней, на Вялікдзень у бацькоўскай хаце павінна сабрацца ўся вялікая сям’я.

— Ці месца ўсім хопіць? — пытаю гаспадыню.

— Канешне, хопіць! — смяецца яна. — Калі сям’я дружная, месца ўсім нават у адным пакоі хопіць, а тут цэлая хата!

Яйкі на Вялікдзень Антаніна Фёдараўна звычайна фарбуе цыбульнікам.

— Я яго кіпнем ашпару ў чыгуне, а потым ужо яйкі туды кладу ды вару ў печы, — тлумачыць гаспадыня. — Чырвоныя атрымліваюцца, прыгожыя!

Будуць на святочным стале таксама дамашнія каўбасы, запечанае мяса, катлеты, галубцы, разнастайныя салаты. Ну і, зразумела ж, булкі. Антаніна Фёдараўна нават сваім рэцэптам з чытачамі раёнкі падзялілася.

— На 3 літры малака бяру 50 грамаў дражджэй, 2 шклянкі цукру, тры дробкі солі, пачак маргарыну, 10 яек, — кажа гаспадыня. — Адразу і цеста замешваю. Мукі даю столькі, колькі возьме цеста. Стаўлю яго падыходзіць. Як падыдзе добра — перамешваю. Раблю булкі, калі патрэбна — упрыгожваю. Пажадана, каб яны яшчэ ў формах падышлі. А потым — у печ. Вось і ўся навука!

Сапраўды, на словах усё здаецца проста. А каб так атрымалася яшчэ і на справе, патрэбны шматгадовы вопыт. І старанне. І цярпенне. І дабрыня.  Так, як гэта атрымалася ў Купрыянікаў. “Рэцэпт” іх сумеснага жыцця складаецца з менавіта такіх “інгрэдыентаў”.

Адчыняцца дзверы.

— Хрыстос уваскрэс! — павітаюцца дзеці.

— Сапраўды ўваскрэс! — адкажуць бацькі.

І поўная радасці бацькоўская хата…

Тэкст і фота Яніны Ткачук.