Многих жителей Ганцевщины интересует вопрос выплаты пенсий работающим пенсионерам после 1 октября 2012 года

На “прамую тэлефонную лінію”, якая нядаўна адбылася з удзелам начальніка ўпраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне райвыканкама Наталлі Ігнацьеўны Клявец, звярталіся гараджане і сельскія жыхары. У асноўным іх хвалявалі пытанні, звязаныя з пенсіённым забеспячэннем, сацыяльным абслугоўваннем, прадастаўленнем дзяржаўнай адраснай сацыяльнай дапамогі, забеспячэннем сродкамі рэабілітацыі, а таксама працаўладкаваннем і захаваннем мінімальных гарантый па аплаце працы. На кожнае з іх патэлефанаваўшыя грамадзяне атрымалі падрабязныя, змястоўныя тлумачэнні.

Асаблівая цікавасць была праяўлена да ўжо ўступіўшага ў сілу з 1 кастрычніка Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь “Аб мерах па ўдасканаленню пенсіённага забеспячэння грамадзян” ад 18 сакавіка 2012 года № 136. Хоць Указ мае пазітыўнае гучанне, аднак адчуваўся недахоп інфармаванасці. З улікам таго, што гэта актуальна для многіх грамадзян перадпенсіённага і пенсіённага ўзросту, рэдакцыя “Савецкага Палесся” вырашыла пазнаёміць чытачоў з адказамі Наталлі Ігнацьеўны на пытанні пенсіённай тэматыкі.

— Што будзе пасля Указа з выплатай пенсій працуючым пенсіянерам?

— Парадак выплаты не змяніўся. Як і раней, калі ў пенсіянера высокі індывідуальны каэфіцыент заробку (1,3 і вышэй) і ён працуе, пенсія выплачваецца зыходзячы з каэфіцыента 1,3.

— Ці можа наймальнік запатрабаваць адмовіцца ад атрымання пенсіі?

— Не. Кожны робіць выбар сам — атрымліваць пенсію як дапаўненне да заработнай платы цяпер або павялічыць яе памер на той час, калі працаваць ужо не атрымаецца. Ёсць і трэці варыянт — проста пайсці на заслужаны адпачынак.

— Калі працягваць работу (пасля дасягнення ўзросту 55 гадоў жанчынай і 60 — мужчынай), то як будзе павялічаны яе памер пасля пакідання працы?

— Трэба нагадаць, што ў Законе з 1998 года існуе падобная норма, хоць яна і не была шырока запатрабавана (ёю ў нас пакарысталіся толькі два пенсіянеры). Гэтая норма прадугледжвае павелічэнне памеру пенсіі па ўзросту — калі пенсія не атрымлівалася, то за працу пасля дасягнення агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту павышэнне складала 1 працэнт заробку, прымаемага для налічэння пенсіі, за кожныя два месяцы такой работы.

Цяпер жа, у адпаведнасці з Указам, калі грамадзянін працягвае працаваць без атрымання пенсіі па ўзросту пасля атрымання на яе права, памер пенсіі будзе павялічвацца больш прагрэсіўна. За першы год, калі працягваць працаваць і не атрымліваць пенсію, павелічэнне складзе ранейшыя 6 працэнтаў заробку, прымаемага для налічэння пенсіі, за другі год — 8 працэнтаў, за трэці — 10 працэнтаў, за чацвёрты — 12 працэнтаў, за пяты і кожны наступны год працы — 14. Усе ўказаныя памеры павелічэння суміруюцца паміж сабой і, напрыклад, за пяць гадоў набягае 50 працэнтаў.

— Пры дасягненні 55-гадовага ўзросту куды звярнуцца жанчыне, каб адмовіцца ад пенсіі?

— Можна нікуды не звяртацца. Проста не афармляйце пенсію і працуйце далей. А калі захочаце атрымліваць пенсію, прыйдзеце ва ўпраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне з пашпартам і неабходнымі дакументамі. Па дакументах будзе відаць, калі споўнілася 55 гадоў і калі звярнуліся з просьбай аформіць пенсію.

Ёсць і другі варыянт. Можна аформіцца на пенсію ў 55 гадоў і завесці пенсіённую справу. Аднак пасля афармлення пенсіі можна напісаць заяву аб адмове ў атрыманні пенсіі. Зарплата, якую заяўнік атрымае ў далейшым, на індывідуальны каэфіцыент заробку ўплываць не будзе. На павелічэнне памеру пенсіі будзе ўплываць толькі стаж работніка.

— Пры якой зарплаце выгадна адмовіцца ад пенсіі згодна з Указам?

— Кожны чалавек для сябе павінен вызначыцца: выгадна гэта яму ці не? Відавочна, што даволі проста могуць адмовіцца ад пенсіі людзі з адносна высокай заработнай платай. Адмова ад пенсіі разлічана на выгадную перспектыву, а не на тых грамадзян, што жывуць адным днём. Сёння, трацячы мільён на дзяцей, унукаў, цяжка ўлічыць усе павароты лёсу. І можа стацца так, што ў будучым (усякае ў жыцці бывае) розніца ў 100 — 200 тысяч рублёў на пенсіі будзе адчувальнай.

— Ці патрэбна самому збіраць даведкі з усіх прадпрыемстваў, дзе праходзіла працоўная дзейнасць?

— Па-першае, гэта абавязак аддзела кадраў, які павінен за грамадзяніна ўсе дакументы папярэдне сабраць і прадаставіць ва ўпраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне райвыканкама.

Па-другое, спатрэбяцца даведкі аб працы да 2003 года, бо за наступны перыяд, пачынаючы з 2003 года, усе неабходныя даныя сабраны ў сістэме індывідуальнага персаніфікаванага ўліку застрахаваных асоб.

— Працуючы ў прыватнай фірме, афіцыйна, па ведамасці, атрымліваю частку заробленага. Хацелася б ведаць, з якога заробку будзе разлічвацца пенсія?

— Трэба адзначыць, што такое пытанне сёння даволі актуальнае. Яно павінна хваляваць як будучых пенсіянераў, так і наймальнікаў.

У адпаведнасці з артыкулам 57 Закона “Аб пенсіённым забеспячэнні”, пенсія налічваецца з адкарэкціраванага фактычнага заробку за 18 гадоў запар з апошніх 28 гадоў работы (выплаты абавязковых страхавых узносаў у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны). У наступным годзе будуць брацца ў разлік 19 гадоў з 29, у 2014-ым — 20 гадоў з 30 і г.д.

Зразумела, калі заробак выплачваецца неафіцыйна, з рук у рукі, то працадавец такім чынам падманвае дзяржаву, а заадно і будучага пенсіянера. На жаль, ужо ёсць выпадкі, што людзі, так сказаць, гадамі, калі не дзесяцігоддзямі, працавалі на сябе і мелі добрыя заробкі ў “канвертах”, а працоўную пенсію атрымалі невялікую (зыходзячы з дакументальна пацверджаных сум) або ўвогуле могуць разлічваць толькі на сацыяльную пенсію. Дапамагчы чым-небудзь у гэтай сітуацыі вельмі складана, часцей за ўсё немагчыма. Таму кожны працаўнік павінен думаць, перш чым згаджацца на заробкі ў “канвертах”.

З матэрыяламі “прамой лініі”

знаёміўся Мікалай ЛОЙКА.