Працаўладкаванне непаўналетніх

Адразу ж адзначым, што ў Законе Рэспублікі Беларусь ад 19 лістапада 1993 года “Аб правах дзіцяці” замацавана неад’емнае права кожнага дзіцяці на працу, у адпаведнасці з прызваннем, здольнасцямі, адукацыяй, прафесійнай падрыхтоўкай і з улікам грамадскіх патрэбнасцей. Таксама, у адпаведнасці з артыкулам 273 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, непаўналетнія ў працоўных зносінах роўныя ў правах з дарослымі, а ў сферы аховы працы, рабочага часу, водпускаў і некаторых іншых умоў працы, карыстаюцца гарантыямі, якія ўстаноўлены Працоўным кодэксам, іншымі актамі заканадаўства, калектыўным дагаворам, пагадненнем.

Разам з гэтым, у выніку праведзенага аналізу, выяўлены парушэнні заканадаўства аб абароне працоўных правоў непаўналетніх у рабоце асобных сельгасарганізацый, дзе штогод дапускаюцца наступныя тыповыя парушэнні:

— афармленне працоўных адносін без праходжання непаўналетнімі папярэдняга медыцынскага агляду;

— не заўсёды непаўналетнія работнікі азнаёмліваліся з распараджэннямі аб прыёме на работу і звальненні;

— невыкананне прадугледжанай для непаўналетніх скарочанай працягласці рабочага часу. У адпаведнасці з часткай 1 артыкула 114 для работнікаў ад 14 да 16 гадоў — не больш за 23 гадзіны на тыдзень (у дзень не больш за 4 гадзіны 36 мінут), ад 16 да 18 гадоў — не больш 35 гадзін на тыдзень (у дзень не больш за 7 гадзін).

— у некаторых сельгасарганізацыях непаўналетнім, якія працавалі больш за 5 дзён, гэтая работа з’яўлялася для іх асноўнай, не выдаваліся працоўныя кніжкі;

— некалькі гаспадарак пры звальненні работнікаў не зрабілі з імі поўнага разліку.

Выяўлены парушэнні пры арганізацыі працы непаўналетніх у летні перыяд і ў раённым спажывецкім таварыстве. Там моладзь працавала па грамадзянска-прававых дагаворах, якія не прадугледжвалі наступныя істотныя ўмовы:

— не заўсёды ўзяты дазвол на працу непаўналетняга ў абодвух бацькоў;

— абавязак заказчыка, які дае работу, па плаце за работнікаў абавязковых страхавых узносаў на дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне;

— абавязкі бакоў па забеспячэнні бяспечных умоў работы і адказнасць за іх невыкананне;

— падстава датэрміновага скасавання грамадзянска-прававога дагавору;

— адказнасць за невыкананне заказчыкам абавязкаў па аплаце выкананай работы ў выглядзе няўстойкі.

Прычым заўважым, што заключэнне грамадзянска-прававога дагавору магчыма ў выпадку, калі работа з’яўляецца разавай, а ў згаданым выпадку непаўналетнія працавалі на разгрузцы транспарту на працягу перыяду нарыхтовак з чэрвеня па жнівень. Аплата рабілася штомесячна не за аб’ём выкананай работы, а за фактычна адпрацаваны час.

Прычына таго, што дапускаюцца такія парушэнні, як у сельгасарганізацыях, так і ў райспажыўтаварыстве — у слабым веданні заканадаўства адказнымі спецыялістамі і бескантрольнасці ў гэтых пытаннях з боку кіраўніцтва арганізацый.

Па выніках праведзенага аналізу, пракуратурай раёна ўнесена прадстаўленне старшыні райвыканкама, якое разгледжана на семінары-нарадзе і праведзена вучоба са спецыялістамі.

Дзіяна Якубец,

памочнік пракурора Ганцавіцкага раёна.