Растуць на дачы кавуны

У Беларусі кавуны і дыні не экзотыка, але для нашага клімату не вельмі падыходзяць. Хоць і на Палессі кавуны растуць.

Першая спроба вырошчваць кавуны і дыні на дачы закончылася няўдала. Накупляў   насення  розных гатункаў, вырасціў расаду і ў маі высадзіў  у цяпліцу. І тут узніклі праблемы.

Пра вырошчванне бахчавых напісана шмат, але кантрэтнага мала. Напрыклад, паліваць трэба, але не празмерна, кавуны і дыні баяцца холаду, але і гарачыня шкодзіць.

Калі пры Мікіце Хрушчову пачалася  кукурузная ліхаманка і гэтую расліну аб’явілі  “царыцай палёў”, тады над М. Сяргеевічам усе смяяліся — кукуруза не расла.  Сёння без гэтай культуры не будзе ў нас ні мяса, ні малака. А кукуруза  на палях сцяной стаіць, бо разабраліся ў тэхналогіі яе вырошчвання. Хоць  тады ва ўсім абвінавачвалі  Хрушчова і клімат.

Вось так і ў мяне атрымалася  з кавунамі і дынямі. Давялося на практыцы, на сваіх памылках, шукаць аптымальныя варыянты. І тым не менш, ад дынь прыйшлося адмовіцца.

Ранняя 133, калгасніца, лада, алібін, світ-ананас і шмат іншых гатункаў расійскай, галандскай, польскай селекцый прайшлі праз мае рукі, але чамусьці  ўсе яны не былі салодкімі, хаця пах адпаведны мелі. Зойдзеш у цяпліцу, дынямі пахне — і ўся асалода. Вырасце дыня пад 3 кілаграмы  пахучая, сакавітая, а смаку не мае.  Паліў скарачаў да мінімуму, бо розныя аўтары сцвярджаюць, што гэты фактар істотна ўплывае на цукрыстасць дынь і кавуноў — не дапамагло.

Сёння засталася  толькі дыня шарантэ, бо выдатнае варэнне з яе атрымліваецца. Праўда, дыні тыя маленькія, не больш за яблык.

Калі з дынямі не здолеў справіцца, то кавуны растуць на славу. Але і тут прыйшлося разбірацца з гатункамі. Купляў насенне самых вялікіх кавуноў, каб не валтузіцца з драбязой.

Астраханскі і крымсан-світ, па невядомай прычыне, змарнелі, а вось агеньчык — гатунак хуткаспелы, на сённяшні дзень добра родзіць. Салодкі і сакавіты, але не вялікі, да двух кілаграмаў.  Асаблівую радасць дастаўляюць кавуны, насенне якіх атрымаў з “трэціх рук”. Знаёмая расказала пра свайго суседа па  дачы, які вырошчвае кавуны, прывезеныя з Крыма. Жанчына  і прынесла мне іх насенне.

У інтэрнэце давялося пачытаць розныя выказванні наконт бахчавых.

— Я вырасціў кавун вагой 6 кілаграмаў, — напісаў адзін.

— Не брашы, — абурыўся другі.

Гэта сведчанне таго, што вырасціць вялікі кавун у нашых умовах складана, а “крымскі” ў маёй цяпліцы набірае 8 кілаграмаў, але на расліне толькі адзін плод. Аднойчы, я пакінуў два  і кавуны выраслі ўдвая меншыя.

Цяпліца гарантуе ўраджай, а ў адкрытым грунце — як “карта ляжа”.

Давялося пакаштаваць кавуны, якія выраслі  на агародзе ў Лунінецкім раёне. Невялікія (1,5 кілаграма) і несалодкія, але я пасадзіў іх сёлета ў цяпліцы і на градзе. Хачу праверыць, які будзе вынік. Можа і неблагі гатунак.

У Пружанскім раёне некалькі гадоў таму кітайцы сабралі багаты ўраджай кавуноў, чым моцна здзівілі мясцовых людзей. Але бахчавы бізнэс на гэтым і закончыўся, бо на наступны год надвор’е падвяло.

У цяпліцы з кавунамі клопату хапае. Неабходна апыляць уручную, сачыць за тэмпературай, праветрываць у спякоту, падвязваць у сетачках плады, калі расліна развіваецца па вертыкалі… Акрамя гэтага кавуны нельга саджаць пасля бульбы і памідораў, бо могуць захварэць. А ў цяпліцы таматы — самая важная расліна, вось і даводзіцца прыстасоўвацца.

Клопату з кавунамі шмат і ён пачынаецца ўжо з вырошчвання расады, але і задавальненне атрымліваеш вялікае ад вынікаў сваёй працы. Сям’я есць кавуны ўдосталь на працягу некалькіх тыдняў, ды і  медыкі з вучонымі сцвярджаюць, што ў кавунах ёсць рэчывы, якія паляпшаюць дзейнасць сэрца, зніжаюць крывяны ціск, тэмпературу цела. А яшчэ кавун спрыяе пахудзенню, ачышчае арганізм і асабліва карысны для тых, у каго праблемы  з ныркамі.

Хіба ж пра гэта думаеш, калі варожыш над тым кавуном ад  насення да часу, калі пачынае хрумсцець у руках. Іншым разам і разразаць шкада.

Уладзіслаў Снітка.