Ах, косю, мой косю!

Якім год Каня будзе для нас, мы не ведаем, але ёсць надзея, што лепшым, чым год Тыгра, Малпы ці Змяі. Конь — істота, добра знаёмая нам, рахманая і дужа карысная.

Коньмі можна любавацца, любіць іх, як і нейкую іншую жывёліну. Некалі той гаспадар, які не меў каня,  лічыўся на вёсцы апошнім чалавекам. Але пачалася калектывізацыя, і ўсіх коней сагналі пад адну страху. Наступіла зіма, і аказалася, што гнядых і вараных карміць няма чым…

О, коні, калгасныя коні,

Сведкі дзяцінства майго!

Пра той перыяд лепш не ўспамінаць, бо коні, як і людзі, зведалі ўсё “хараство” калектывізацыі.

У наш час сітуацыя змянілася — коні вярнуліся ў прыватныя хлявы. Але ў Смі друкуецца шмат аб’яў  аб набыцці коней. Праўда, не для гаспадарчых мэт. Гэта прадпрымальнікі зарабляюць грошы на конях — адпраўляюць на каўбасы.

Але не будзем пра сумнае, лепш паразважаем пра масць, бо яна ў коней часта адрозніваецца адценнем, хоць і мае адну назву.

Буланая масць самая пашыраная і аб’ядноўвае аж чатыры адценні, якія могуць істотна адрознівацца: 

— тулава і галава разнастайных адценняў пясочнага  колеру, а грыва, хвост і ногі да калена — чорныя;

— масць рыжа-карычневая ці чырвона-карычневая, а грыва і хвост чорныя;

— коні разнастайных шакаладных адценняў, на якіх могуць быць светлыя яблыкі, грыва і хвост святлейшыя  за тулава;

— жоўта-залацістыя коні  — самыя светлыя  сярод буланых, хвост і грыва ў тон тулава ці крыху святлейшыя.

Гнядыя коні таксама часта сустракаюцца. Тулава і галава ў іх цёмна-чырвоныя ці карычневыя, а грыва, хвост і ногі да калень чорныя. Пыса і ніз жывата святлейшыя, чым тулава. Коні цёмна-гнядой масці маюць карычневыя падпаліны вакол вачэй, на пысе, пахвінах, ягадзіцах.

Сівыя коні пад старасць святлеюць і нават могуць стаць белымі.

Рыжая масць — гэта калі ўвесь конь аднаго колеру:  ад светлага да цёмна-рыжага.

Варанога каня лёгка пазнаць. Ён увесь чорны, хоць ногі і ніз жывата могуць быць крыху святлейшымі. 

Пералічаныя масці з’яўляюцца тыповымі для нашых коней, але сустракаюцца і больш рэдкай масці, напрыклад, пярэстай.

Масць коней мае і сімвалічнае значэнне, найперш гэта датычыцца коней белых і вараных.

І сёння бываюць урачыстыя выезды, калі аддаецца перавага перад аўтамашынай белым коням. А катафалк ужо цягнуць вараныя.

 Па вялікім рахунку, не так і важна, якой масці той ці  іншы конь. Галоўнае, каб ён быў дагледжаны. Там, дзе цяжка прыходзіцца коням, няма радасці і людзям.

Уладзіслаў Снітка.