На варце закона

Пракуратурай раёна вядзецца нагляд за выкананнем заканадаўства ва ўсіх сферах нашага жыцця. Тым самым забяспечваецца вяршэнства права, законнасці і правапарадку, а таксама абарона правоў і законных інтарэсаў грамадзян і арганізацый. Наглядная дзейнасць якраз і дазваляе прадухіліць прычыны, якія садзейнічаюць здзяйсненню правапарушэнняў і злачынстваў. І барацьба з карупцыйнымі праявамі, злачынствамі ў эканамічнай сферы займае адну з вядучых пазіцый. Аб гэтым мы і павялі размову з пракурорам Ганцавіцкага раёна Сяргеем Насенем (НА ЗДЫМКУ).

— Сяргей Мікалаевіч, увогуле, ці існуе праблема карупцыі на Ганцаўшчыне?

— Яна так ці інакш існуе ўсюды і наша задача прадухіліць правапарушэнні і злачынствы. А для гэтага неабходна ўстараніць прычыны, якія спрыяюць іх здзяйсненню. Калі няма належнага кантролю, у той ці іншай службовай асобы можа ўзнікнуць спакуса злоўжывання сваімі паўнамоцтвамі, не кажучы ўжо аб матэрыяльным баку справы. Таму мэтанакіравана і працуем на апераджэнне. За апошні час праведзена шмат праверак і выяўлены шэраг парушэнняў супрацькарупцыйнага заканадаўства. Напрыклад, намі выяўлена, што 9 службовых асоб райаддзела па надзвычайных сітуацыях, якія ажыццяўляюць дзяржаўны нагляд і кантроль за супрацьпажарнай бяспекай, не прадставілі дэкларацыі аб сваіх даходах і маёмасці за 2013 год, хаця абавязаны гэта рабіць. Вынесена прадстаўленне, вінаватыя прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці.

— Па сутнасці, выкананне супрацькарупцыйнага заканадаўства датычыцца любога чыноўніка ці службовай асобы, як жа ўсіх пракантраляваць?

—   Гэта сумесная работа органаў улады. Але ўзнікаюць пытанні і да іх. Пасля праверкі стала відавочна, што ў тым жа аддзеле ўнутраных спраў вядзецца неналежная работа па зборы і аналізе інфармацыі ў галіне эканамічнай дзейнасці суб’ектаў гаспадарання раёна. А менавіта ў гэтай сферы найбольш магчымы злоўжыванні. Ёсць недахопы ў рабоце па прадухіленні карупцыйных праяў і ў аддзелах райвыканкама, але зноў жа,   размова ідзе аб прафілактыцы. І калі прытрымлівацца літары закона, то і не будзе прычын для спакусы выкарыстаць службовае становішча ва ўласных інтарэсах.

— І гэта датычыцца не толькі чыноўнікаў…

— Безумоўна, адказныя асобы прадпрыемстваў з дзяржаўнай доляй уласнасці таксама знаходзяцца ў полі зроку пракуратуры. Але варта адзначыць, што барацьба з карупцыяй і эканамічнымі злачынствамі — справа ўсяго грамадства. І тыя ж камісіі па прадухіленні карупцыйных праяў на прадпрыемствах і ў арганізацыях павінны эфектыўна працаваць, хаця ў шэрагу выпадкаў выяўлены фармальны падыход. У выніку ўзнікаюць зусім недарэчныя пытанні. Так, на ААТ “Модуль”, ААТ “Ганцавіцкі райаграсэрвіс” і ў ПМК-7, арганізацыях з дзяржаўнай доляй уласнасці, шэраг адказных асоб нават не мелі пісьмовых абавязацельстваў па прытрымліванні ўстаноўленых абмежаванняў, якія прапісаны ў артыкуле 17 Закона Рэспублікі Беларусь “Аб барацьбе з карупцыяй”. Размова ідзе аб забароне займацца прдпрымаьніцкай дзейнасцю,выконваць іншую работу за грошы і г. д. Хаця гэтыя ж правапарушэнні выяўляліся пракуратурай раёна яшчэ ў 2012 годзе.

— Напэўна, ёсць і яскравыя прыклады, калі парушэнне супрацькарупцыйнага заканадаўства прыводзіла да сур’ёзных фінансавых страт.

— Праверка дзейнасці Ганцавіцкага ўпраўлення капітальнага будаўніцтва выявіла даволі істотныя парушэнні. Гэтае прадпрыемства  з’яўляецца дзяржзаказчыкам і ажыццяўляе нагляд за аб’ектамі будаўніцтва. На будаўніцтве малочнатаварнай фермы ў СВК “Будча” з-за неналежнага выканання сваіх службовых абавязкаў адным з супрацоўнікаў упраўлення капітальнага будаўніцтва дапушчана завышэнне кошту выкананых работ і вытворчых затрат на суму 445 мільёнаў рублёў, у тым ліку плата залішніх сум за ажыццяўленне тэхнагляду — амаль 3 мільёны рублёў. Зразумела, што грошы неабходна вяртаць, а вінаватыя панясуць пакаранне.

— Наколькі эканамічныя злачынствы звязаны з карупцыяй?

— Як правіла, прама. Таму ў гэтым накірунку важна работа і раённай інспекцыі па падатках і зборах. Праведзены аналіз паказаў, што не ў поўнай меры супрацоўнікамі інспекцыі адсочваюцца дарагія пакупкі, зробленыя жыхарамі раёна. Так, шэраг грамадзян Ганцаўшчыны ў апошнія гады набылі дарагія аўтамабілі, кожны коштам у дзясяткі тысяч долараў. Узнікае пытанне — адкуль грошы? Вось інспекцыя і павінна запатрабаваць дэкларацыі аб даходах у такіх грамадзян. Бо размова можа ісці як аб ухіленні ад падаткаў, так і ўвогуле, аб эканамічных злачынствах. А дзе вялікія грошы, там найбольш магчымы і карупцыйныя праявы.

— Атрымліваецца, што пракуратура не толькі ажыццяўляе нагляд, але і каардынуе работу па прытрымліванні заканадаўства…

— Паўтаруся, выкананне заканадаўства — справа ўсяго грамадства. Створана адзіная сістэма прафілактыкі і калі кожны ў сваёй сферы будзе працаваць належным чынам, то колькасць правапарушэнняў і злачынстваў будзе зведзена да мінімуму. Зразумела, што так ці інакш яны будуць, але пагадзіцеся, калі ёсць эфектыўная сістэма кантролю, то ў чалавека менш спакусы парушыць закон.

Гутарыў Аляксей Грушэвіч.