Яшчэ раз пра вінаград

На публікацыю ў № 24 “СП” за 29 сакавіка артыкула “Які сад без вінаграду?” адгукнуліся нашы чытачы і папрасілі  працягнуць  размову на гэтую тэму.

Па вырошчванні вінаграду літаратуры шмат, але няма сэнсу  яе пералапачваць. Прасцей будзе мець свае напрацоўкі, правераныя практыкай і карыстацца імі. Таму я, найперш, падзялюся  сваім вопытам.  У кожнага вінаградара свае сакрэты, ды, на маю думку, не толькі ў садаводстве, але і любой справе трэба імкнуцца да апраўданага прагматызму і старацца пазбегнуць празмернай мудрагелістасці.

Вінаград любіць сонца і цяпло, адмоўна рэагуе на ваду, якая блізка падступае да паверхні.

Адносна цяпла, дык палеская зона найбольш прымальная для вінаграду, бо самая цёплая ў Беларусі. А вось з грунтавой вадой існуе праблема. Карані вінаграду пранікаюць да 2 метраў углыб глебы і калі там вада, то гэта не пойдзе на карысць расліне. Праўда, карэнне найперш развіваецца ў найбольш прагрэтых  і багатых пластах глебы — расліна прыстасоўваецца.

Укрыўны вінаград (аб ім ідзе размова) лепш за ўсё пасадзіць пры сцяне нейкага будынка з паўднёвага ці ўсходне-паўднёвага боку.

Прыкладна ў 40 сантыметрах ад падмурка неабходна выкапаць яму дыяметрам 60 сантыметраў і столькі ж у глыбіню. Яма запаўняецца ў роўных частках перагноем, кампостам (перагніўшым  ў кучы пустазеллем) і буйным пяском. Дабаўляецца попел (прыгаршчы) і жменя  комплекснага мінеральнага ўгнаення. Калі ёсць нейкія косці,  можна іх таксама кінуць у яму. Усё перамешваецца і паліваецца вадой, каб асела і ўшчыльнілася.

Такім спосабам можна саджаць вінаград не толькі пры сцяне, а ў іншым зацішным прагрэтым месцы.

Калі вада трымаецца высока, неабходна насыпаць граду вышынёй 35 — 40 сантыметраў і  плошчай 1х1 метр  для аднаго саджанца. Толькі перад насыпаннем неабходна выкапаць такім жа памерам яму і запоўніць яе апісаным вышэй саставам і з яго зрабіць граду.

А ў цэлым, падрыхтоўваючы  глебу, трэба прымаць рашэнне на месцы. Тут не можа  быць нейкіх канчатковых установак. Напрыклад, калі зямля пясчаная, то замест пяску даецца торф ці кампост, а на тарфяніку — пясок ці гравій.

Дарэчы, у краінах, дзе развіта вінаградарства, гэтая расліна часта расце не на самай урадлівай глебе, а ягады высокай якасці.

Яма для пасадкі ў нас падрыхтавана, застаецца разабрацца з саджанцамі.

Большасць гатункаў свайго вінаграду я набываў у кантэйнерах, гэта калі карэнне саджанца знаходзіцца ў камяку зямлі. Але прыходзілася саджаць і з аголеным карэннем.

Першы варыянт пасадкі самы просты. Саджанец разам з зямлёй (дастаўшы з тары) апускаем у падрыхтаваную, палітую вадой яму (прыкладна глыбінёй 30 сантыметраў) і засыпаем зямлёй, утрамбоўваючы яе вакол саджанца. Затым неабходна паставіць калок і калі пасынак доўгі, прывязаць. Яшчэ раз саджанец паліць — гэта калі сонечнае надвор’е.

Калі ж карэнне аголенае, трэба, каб яно не падсохла, а перад пасадкай карані саджанца пажадана на некалькі гадзін апусціць у ваду. Пры лёгкім падсыханні каранёў саджанец можна патрымаць у вадзе да 2 сутак.

Перад тым, як саджанец пасадзіць, кончыкі карэння падразаюць на 2 — 3 сантыметры, затым іх апускаюць у калатушу з гліны і каравяку (у роўных частках) і саджаюць. Праўда, апошняе я не заўсёды рабіў.

Пры пасадцы аголеныя карані саджанца трэба акуратна расправіць і засыпаць зямлёй.

Першы год з саджанцам работы няшмат. Трэба паліваць ды для прафілактыкі некалькі разоў апрацаваць ад мільдзю і аідзіуму. Прэпараты ў шырокім асартыменце прадаюцца на рынках і ў магазінах.

  Галоўнае, каб вінаград прыжыўся, а пакуль ён малады, яго абразаць і ўкрываць на зіму вельмі лёгка.

А зараз наконт саджанцаў ад майго вінаграду. Чытачы, якія першымі патэлефанавалі, іх атрымаюць у гэтым месяцы. Яшчэ некалькі дзён таму стаялі начныя маразы, а гэта для пасадкі не лепшае надвор’е. Няхай тэмпература стабілізуецца і можна будзе брацца за вінаград.

Дарэчы, пара саджаць ужо насенне кавуноў, якія на нашай зямлі (у цяпліцы) вырастаюць да 8 кілаграмаў і вельмі салодкія. Дзіўна, але факт.

Уладзіслаў Снітка.